Mechanizmy radzenia sobie ze stresem w nowoczesnym środowisku pracy: Predykcyjna rola samooceny i poczucia koherencji wśród wykwalifikowanych pracowników.
Ładowanie...
Data
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN czasopisma
Tytuł tomu
Wydawca
Abstrakt
Niniejsza praca, osadzona w nurtach psychologii pracy i organizacji oraz psychologii zdrowia, ma na celu ocenę predykcyjnej roli kluczowych psychologicznych zasobów osobistych – samooceny oraz poczucia koherencji – w procesie doboru strategii radzenia sobie ze stresem zawodowym. W badaniu wzięło udział 159 wysoce wykwalifikowanych, aktywnych zawodowo specjalistów i menedżerów (tzw. white-collar workers). W procedurze badawczej zastosowano standaryzowane narzędzia psychometryczne: Kwestionariusz Orientacji Życiowej (SOC-29), Skalę Samooceny (SES) Morrisa Rosenberga oraz Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem (Mini-COPE). Przeprowadzone analizy wykazały, że samoocena jest znacznie silniejszym predyktorem stosowania proaktywnych strategii (planowania i pozytywnego przewartościowania) niż poczucie koherencji. Wykazano również, że wysoka samoocena stanowi wyłączny bufor chroniący przed autoagresywną strategią samoobwiniania w sytuacjach kryzysowych. Z kolei ogólne poczucie koherencji okazało się wyłącznym czynnikiem warunkującym sięganie po wsparcie instrumentalne. W strukturze koherencji odkryto, że to wymiar zaradności – a nie tradycyjnie akcentowana sensowność – stanowi główny mechanizm poznawczy napędzający przewartościowanie stresorów u badanych specjalistów. Badania ukazały ponadto, że płeć i wiek są istotnymi moderatorami radzenia sobie ze stresem. Uzyskane rezultaty dowodzą komplementarnego charakteru badanych mechanizmów intrapsychicznych i wskazują, jak ważne dla profilaktyki zdrowia psychicznego w nowoczesnych organizacjach jest budowanie autentycznego poczucia własnej wartości pracowników.
Situated within the fields of work and organizational psychology, as well as health psychology, this thesis aims to evaluate the predictive role of key psychological personal resources—self-esteem and a sense of coherence—in the selection of stress coping strategies within the professional environment. The study involved 159 highly qualified, professionally active specialists and managers (white-collar workers). The research procedure utilized standardized psychometric tools: the Orientation to Life Questionnaire (SOC-29), Morris Rosenberg’s Self-Esteem Scale (SES), and the Brief COPE Inventory (Mini-COPE). The conducted analyses revealed that self-esteem is a significantly stronger predictor of the use of proactive strategies (planning and positive reframing) than a sense of coherence. It was also shown that high self-esteem acts as an exclusive intrapsychic buffer protecting against the auto-aggressive strategy of self-blame in crisis situations. On the other hand, a general sense of coherence proved to be the sole factor determining the search for instrumental support. Within the structure of coherence, it was discovered that the dimension of manageability – rather than the traditionally emphasized meaningfulness – constitutes the main cognitive mechanism driving the reframing of stressors among the examined professionals. The research further demonstrated that gender and age are significant moderators in coping with stress. The obtained results prove the complementary nature of the examined psychological mechanisms and highlight the importance of building employees' authentic self-worth for the prevention of mental health issues in modern organizations.
Situated within the fields of work and organizational psychology, as well as health psychology, this thesis aims to evaluate the predictive role of key psychological personal resources—self-esteem and a sense of coherence—in the selection of stress coping strategies within the professional environment. The study involved 159 highly qualified, professionally active specialists and managers (white-collar workers). The research procedure utilized standardized psychometric tools: the Orientation to Life Questionnaire (SOC-29), Morris Rosenberg’s Self-Esteem Scale (SES), and the Brief COPE Inventory (Mini-COPE). The conducted analyses revealed that self-esteem is a significantly stronger predictor of the use of proactive strategies (planning and positive reframing) than a sense of coherence. It was also shown that high self-esteem acts as an exclusive intrapsychic buffer protecting against the auto-aggressive strategy of self-blame in crisis situations. On the other hand, a general sense of coherence proved to be the sole factor determining the search for instrumental support. Within the structure of coherence, it was discovered that the dimension of manageability – rather than the traditionally emphasized meaningfulness – constitutes the main cognitive mechanism driving the reframing of stressors among the examined professionals. The research further demonstrated that gender and age are significant moderators in coping with stress. The obtained results prove the complementary nature of the examined psychological mechanisms and highlight the importance of building employees' authentic self-worth for the prevention of mental health issues in modern organizations.
Opis
Słowa kluczowe
psychologia pracy i organizacji, psychologia zdrowia, stres zawodowy, strategie radzenia sobie ze stresem, samoocena, poczucie koherencji, psychologiczne zasoby osobiste, wykfalifikowany pracownik, work and organizational psychology, health psychology, occupational stress, stress coping strategies, self-esteem, sense of coherence, psychological personal resources, qualified employee