Doświadczenie późnej diagnozy ADHD a kształtowanie tożsamości dorosłych kobiet - jakościowa analiza wielokrotnych studiów przypadków.
Abstrakt
Praca ma charakter eksploracyjny i dotyczy znaczenia późnej diagnozy ADHD dla kształtowania tożsamości dorosłych kobiet. Zastosowano metodę wielokrotnego studium przypadku, obejmującą pięć kobiet w wieku od 22 do 34 lat, które otrzymały diagnozę ADHD po ukończeniu osiemnastego roku życia. Badanie miało charakter jakościowy z elementami ilościowymi. Przeprowadzono wywiady półustrukturyzowane oraz obserwację uczestniczek, a dane uzupełniono wynikami dwóch narzędzi psychometrycznych: Skali Samooceny Rosenberga (SES) oraz skróconej wersji przesiewowej Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS v1.1). Podstawę teoretyczną stanowiła koncepcja tożsamości Eriksona, pojęcie przełomu biograficznego Bury'ego oraz model tożsamości diagnostycznej Stern i Lamash. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że późna diagnoza ADHD uruchamia proces reinterpretacji biografii i reorganizacji obrazu siebie, obejmujący zarówno przeszłość, jak i przyszłość. Droga do diagnozy w żadnym przypadku nie prowadziła przez formalny system opieki zdrowotnej. Poziom samooceny uczestniczek okazał się silniej powiązany z historią relacyjną i jakością wsparcia społecznego niż z nasileniem objawów ADHD. Wyniki wskazują również, że długotrwałe maskowanie objawów wpływa na utrwalanie negatywnego obrazu siebie. W dyskusji podkreślono znaczenie uwzględnienia historii relacyjnej pacjentki w pracy terapeutycznej oraz wskazano na potrzebę dalszych badań longitudinalnych i porównawczych w tej grupie.
This study is exploratory in nature and examines the significance of a late ADHD diagnosis for identity formation in adult women. A multiple case study method was applied, involving five women aged 22 to 34 who received an ADHD diagnosis after the age of eighteen. The study was qualitative in design with quantitative elements. Semi-structured interviews and observation were conducted, supplemented by two psychometric instruments: the Rosenberg Self-Esteem Scale (SES) and the short screening version of the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS v1.1). The theoretical framework drew on Erikson's concept of identity, Bury's notion of biographical disruption, and Stern and Lamash's model of diagnostic identity. The findings indicate that a late ADHD diagnosis initiates a process of biographical reinterpretation and reorganisation of self-image, encompassing both past and future. In none of the cases did the path to diagnosis run through the formal healthcare system. Participants' self-esteem proved more strongly associated with their relational history and quality of social support than with symptom severity. The results also suggest that prolonged symptom masking contributes to the entrenchment of a negative self-image. The discussion highlights the importance of incorporating a patient's relational history into therapeutic work and identifies the need for further longitudinal and comparative research in this population.
This study is exploratory in nature and examines the significance of a late ADHD diagnosis for identity formation in adult women. A multiple case study method was applied, involving five women aged 22 to 34 who received an ADHD diagnosis after the age of eighteen. The study was qualitative in design with quantitative elements. Semi-structured interviews and observation were conducted, supplemented by two psychometric instruments: the Rosenberg Self-Esteem Scale (SES) and the short screening version of the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS v1.1). The theoretical framework drew on Erikson's concept of identity, Bury's notion of biographical disruption, and Stern and Lamash's model of diagnostic identity. The findings indicate that a late ADHD diagnosis initiates a process of biographical reinterpretation and reorganisation of self-image, encompassing both past and future. In none of the cases did the path to diagnosis run through the formal healthcare system. Participants' self-esteem proved more strongly associated with their relational history and quality of social support than with symptom severity. The results also suggest that prolonged symptom masking contributes to the entrenchment of a negative self-image. The discussion highlights the importance of incorporating a patient's relational history into therapeutic work and identifies the need for further longitudinal and comparative research in this population.