Inteligencja emocjonalna a wypalenie zawodowe. Moderująca rola wsparcia społecznego

Abstract

Niniejsze badanie dotyczyło wieloaspektowej analizy uwarunkowania wypalenia zawodowego nauczycieli we wczesnej i średniej dorosłości. Głównym celem była ocena relacji między wypaleniem a inteligencją emocjonalną, wsparciem społecznym i stażem pracy, a także określenie nasilenia tych zmiennych. Sprawdzono również, czy wsparcie społeczne pełni funkcję moderatora między inteligencją emocjonalną a wypaleniem. W badaniu wzięło udział 156 nauczycieli w wieku 24–65 lat (M = 42,31) i stażu ogólnym 1–45 lat (M = 16,07). Wykorzystano polskie adaptacje kwestionariuszy: INTE (inteligencja emocjonalna), LBQ (wypalenie zawodowe) oraz MSPSS (postrzegane wsparcie społeczne). W badanej grupie nauczycieli zaobserwowano dysproporcję między przeciętnymi zdolnościami operowania emocjami a ogólnym, obniżonym poziomem inteligencji emocjonalnej (wyniki niskie i przeciętne). Niepokojący obraz wyłania się z analizy wypalenia zawodowego – we wszystkich jego aspektach respondenci uzyskali wyniki umiarkowane i wysokie. Stanowi to wyraźny dowód, iż nauczyciele zmagają się z poważnym obciążeniem psychofizycznym w pracy. Wsparcie społeczne słabo wiąże się z wypaleniem – istotną, ujemną korelację wykazano jedynie między wsparciem od osoby znaczącej a wyczerpaniem. Kluczowym predyktorem okazał się staż pracy. Badanie wskazało na zależność odwrotnie proporcjonalną: im wyższy staż, tym niższe wypalenie we wszystkich czterech obszarach. Choć korelacje są niskie, doświadczenie zawodowe sprzyja redukcji syndromu wypalenia.

This study components a multifaceted analysis of the determinants of job burnout among teachers in early and middle adulthood. The primary objective was to assess the relationships between burnout and emotional intelligence, social support, and work seniority, as well as to determine the intensity of these variables. It was also examined whether social support functions as a moderator between emotional intelligence and burnout. The study involved 156 teachers aged 24–65 (M = 42.31) with general work seniority ranging from 1 to 45 years (M = 16.07). Polish adaptations of the following questionnaires were used: INTE (emotional intelligence), LBQ (job burnout), and MSPSS (perceived social support). In the surveyed group of teachers, a disparity was observed between average emotional management skills and an overall, reduced level of emotional intelligence (low and average scores). A concerning picture emerges from the analysis of job burnout – respondents achieved moderate and high scores across all its dimensions. This provides clear evidence that teachers struggle with severe psychophysical strain at work. Social support is weakly associated with burnout – a significant negative correlation was found only between support from a significant other and exhaustion. Work seniority emerged as a key predictor. The study indicated an inversely proportional relationship: the higher the seniority, the lower the burnout in all four areas. Although the correlations are low, professional experience contributes to the reduction of burnout syndrome.