Osobowość a postawy rodzicielskie matek dzieci w wieku przedszkolnym

Abstract

Niniejsza rozprawa podejmuje problematykę związków pomiędzy cechami osobowości matek a przyjmowanymi przez nie postawami rodzicielskimi. Szczególną uwagę poświęcono porównaniu matek wychowujących dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz matek dzieci rozwijających się prawidłowo. Badanie przeprowadzono wśród 106 kobiet będącymi matkami dzieci w wieku przedszkolnym, podzielonych na dwie grupy ze względu na status zdrowotny dziecka. W celu weryfikacji założeń badawczych zastosowano następujące narzędzia diagnostyczne: Inwentarz Osobowości NEO-FFI, autorstwa P. T. Costa i R. R. McCrae oraz Skalę Postaw Rodzicielskich (SPR) autorstwa M. Plopy. Dodatkowo wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety, który umożliwił zebranie danych socjodemograficznych oraz wyodrębnienie grup badawczych. W pracy omówiono teoretyczne podstawy osobowości w ujęciu modelu Wielkiej Piątki a także zagadnienie postaw rodzicielskich i ich znaczenia dla rozwoju dziecka. Uzyskane wyniki wskazują, że matki dzieci posiadających orzeczenie o niepełnosprawności przejawiają wyższy poziom postawy nadmiernie ochraniającej. Wykazują także wyższy poziom postawy akceptującej w porównaniu do matek dzieci rozwijających się prawidłowo. Ponadto stwierdzono istotny związek między neurotycznością a nasileniem postawy nadmiernie ochraniającej.

This dissertation deals with the issue of relationships between the personality traits of mothers and their parental attitudes. Particular attention was paid to the comparison of mothers raising children with a disability certificate and mothers of children developing normally. The study was conducted among 106 women who were mothers of preschool children, divided into two groups according to the child's health status. In order to verify the research assumptions, the following diagnostic tools were used: the NEO-FFI Personality Inventory by P. T. Costa and R. R. McCrae and the Parental Attitude Scale (SPR) by M. Plopa. In addition, an original questionnaire was used, which made it possible to collect sociodemographic data and distinguish research groups. The paper discusses the theoretical foundations of personality in terms of the Big Five model, as well as the issue of parental attitudes and their significance for child development. The results obtained indicate that mothers of children with a disability certificate show a higher level of overprotective attitude. They also show a higher level of accepting attitude compared to mothers of children who develop properly. In addition, a significant relationship was found between neuroticism and the severity of overprotective attitudes.