Doświadczany lęk a postawy rodzicielskie u rodziców dzieci ze spektrum autyzmu w zależności od poziomu komunikacji dzieci
Ładowanie...
Data
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN czasopisma
Tytuł tomu
Wydawca
Abstrakt
Celem pracy było określenie zależności między poziomem doświadczanego lęku a postawami rodzicielskimi u rodziców dzieci ze spektrum autyzmu (ASD), z uwzględnieniem poziomu komunikacji dziecka. Analizowano lęk jako stan i jako cechę oraz wybrane uwarunkowania psychospołeczne funkcjonowania rodziny. W badaniu uczestniczyło 148 rodziców dzieci z rozpoznaniem ASD. Do pomiaru lęku zastosowano Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (STAI), natomiast postawy rodzicielskie oceniono przy użyciu Skali Postaw Rodzicielskich Mieczysława Plopy. Wykorzystano również ankietę własnej konstrukcji dotyczącą poziomu komunikowania się dziecka, subiektywnej oceny jego kompetencji komunikacyjnych, wsparcia w opiece oraz samooceny oddziaływań wychowawczych. Analizy przeprowadzono z zastosowaniem metod korelacyjnych i porównawczych. Wyniki wskazują, że wyższy poziom lęku jako cechy współwystępuje z nadmiernie ochraniającą postawą rodzicielską. Sposób komunikacji dziecka nie różnicuje poziomu lęku rodziców, jednak jego znaczenie ujawnia się w subiektywnej ocenie kompetencji komunikacyjnych i przeżywanych obawach. Mniejsze zamartwianie się umiejętnościami dziecka oraz ich bardziej pozytywna ocena wiążą się z niższym nasileniem lęku. Lepsze kompetencje komunikacyjne sprzyjają również mniejszemu nasileniu postawy ochraniającej. Matki wykazują wyższy poziom lęku jako stanu. Niższe natężenie lęku obserwuje się u rodziców otrzymujących wsparcie oraz pozytywnie oceniających własne oddziaływania wychowawcze. Uzyskane wyniki podkreślają znaczenie wsparcia emocjonalnego rodziców dzieci z ASD oraz rolę kompetencji komunikacyjnych dziecka w kształtowaniu postaw rodzicielskich i poziomu lęku.
The aim of the study was to examine the relationship between the level of experienced anxiety and parenting attitudes among parents of children with autism spectrum disorder (ASD), taking into account the child’s level of communication. Anxiety was analyzed both as a state and as a trait, as well as selected psychosocial determinants of family functioning. The study included 148 parents of children diagnosed with ASD. The State–Trait Anxiety Inventory (STAI) was used to measure anxiety, and the Parenting Attitudes Scale by Mieczysław Plopa was applied to assess parenting attitudes. An author-designed questionnaire was also used to collect data on the child’s level of communication, the parent’s subjective evaluation of the child’s communication competencies, support in caregiving, and self-assessment of parental practices. Correlational and comparative methods were employed in the analyses. The results indicate that a higher level of trait anxiety co-occurs with an overprotective parenting attitude. The child’s mode of communication does not differentiate parents’ anxiety levels; however, its significance emerges at the level of subjective evaluation of communication competencies and experienced concerns. Less worry about the child’s communication skills and a more positive evaluation of these skills are associated with lower levels of anxiety. Better communication competencies are also linked to a lower intensity of overprotective attitudes. Mothers demonstrate higher levels of state anxiety. Lower anxiety levels are observed among parents who receive caregiving support and who evaluate their parental practices more positively. The findings highlight the importance of emotional support for parents of children with ASD and the role of the child’s communication competencies in shaping parenting attitudes and anxiety levels.
The aim of the study was to examine the relationship between the level of experienced anxiety and parenting attitudes among parents of children with autism spectrum disorder (ASD), taking into account the child’s level of communication. Anxiety was analyzed both as a state and as a trait, as well as selected psychosocial determinants of family functioning. The study included 148 parents of children diagnosed with ASD. The State–Trait Anxiety Inventory (STAI) was used to measure anxiety, and the Parenting Attitudes Scale by Mieczysław Plopa was applied to assess parenting attitudes. An author-designed questionnaire was also used to collect data on the child’s level of communication, the parent’s subjective evaluation of the child’s communication competencies, support in caregiving, and self-assessment of parental practices. Correlational and comparative methods were employed in the analyses. The results indicate that a higher level of trait anxiety co-occurs with an overprotective parenting attitude. The child’s mode of communication does not differentiate parents’ anxiety levels; however, its significance emerges at the level of subjective evaluation of communication competencies and experienced concerns. Less worry about the child’s communication skills and a more positive evaluation of these skills are associated with lower levels of anxiety. Better communication competencies are also linked to a lower intensity of overprotective attitudes. Mothers demonstrate higher levels of state anxiety. Lower anxiety levels are observed among parents who receive caregiving support and who evaluate their parental practices more positively. The findings highlight the importance of emotional support for parents of children with ASD and the role of the child’s communication competencies in shaping parenting attitudes and anxiety levels.
Opis
Słowa kluczowe
lęk jako stan, lęk jako cecha, lęk rodzicielski, postawy rodzicielskie, spektrum autyzmu (ASD), komunikacja dziecka z ASD, funkcjonowanie rodziny, wsparcie społeczne, rodzice dzieci z ASD, state anxiety, trait anxiety, parental anxiety, parental attitudes, autism spectrum disorder (ASD), communication of a child with ASD, family functioning, social support, parents of children with ASD