Inteligencja emocjonalna, samokontrola oraz procesy pobudzenia i hamowania seksualnego a poziom ryzyka recydywy u sprawców przestępstw seksualnych

Abstract

Celem pracy jest określenie związków pomiędzy poziomem samokontroli ogólnej, procesami pobudzenia i hamowania seksualnego oraz inteligencją emocjonalną a poziomem ryzyka recydywy u mężczyzn z rozpoznaniem zaburzeń preferencji seksualnych pod postacią pedofilii, którzy dopuścili się przestępstw przeciwko wolności seksualnej. Badania zostały osadzone w ramach modelu Risk–Need–Responsivity (RNR), który umożliwia interpretację wyników w kategoriach dynamicznych czynników ryzyka i zasobów ochronnych, istotnych zarówno dla diagnozy, jak i planowania oddziaływań terapeutycznych. Do badania zostały wykorzystane wystandaryzowane narzędzia psychometryczne takie jak: Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej (INTE) do pomiaru inteligencji emocjonalnej ogólnej i jej elementów, Skala Pobudzenia i Hamowania Seksualnego (SIS/SES-PL) służąca do analizy roli procesów pobudzenia i hamowania seksualnego w funkcjonowaniu sprawców, Skala Samokontroli (S-CS-Pv) do pomiaru poziomu samokontroli oraz Skala Ryzyka Recydywy (STATIC-99), która umożliwiła porównanie osób o różnym poziomie ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa. Badanie objęło 39 mężczyzn, u których biegli z zakresu seksuologii w sądowym procesie wykonawczym orzekli zaburzenia preferencji seksualnych pod postacią pedofilii i wobec których został orzeczony środek zabezpieczający w postaci terapii. Uzyskane z badań rezultaty sugerują, że inteligencja emocjonalna, samokontrola i procesy hamowania seksualnego mogą być traktowane jako dynamiczne potrzeby kryminogenne, podlegające modyfikacji w toku terapii. W praktyce sugeruje to konieczność indywidualnego dopasowania programów terapeutycznych do profilu funkcjonowania psychologicznego sprawcy, zamiast stosowania ujednoliconych oddziaływań wobec całej populacji sprawców.

The aim of this study is to examine the relationships between the level of general self-control, processes of sexual excitation and inhibition, and emotional intelligence, and the level of recidivism risk among men diagnosed with pedophilic disorders who have committed offenses against sexual freedom. The research was conducted within the framework of the Risk–Need–Responsivity (RNR) model, which enables the interpretation of results in terms of dynamic risk factors and protective resources relevant to both diagnosis and the planning of therapeutic interventions. Standardized psychometric instruments were used in the study, including the Emotional Intelligence Questionnaire (INTE) to measure overall emotional intelligence and its components, the Sexual Inhibition/Sexual Excitation Scale – Polish version (SIS/SES-PL) to analyze the role of sexual excitation and inhibition processes in offenders’ functioning, the Self-Control Scale (S-CS) to assess the level of self-control, and the Recidivism Risk Scale (STATIC-99), which made it possible to compare individuals with different levels of recidivism risk. The study involved 39 men who had been diagnosed by court-appointed sexology experts in enforcement proceedings with pedophilic disorders and who were subjected to a security measure in the form of therapy. The findings indicate that emotional intelligence, self-control, and sexual inhibition processes may be considered dynamic criminogenic needs that are modifiable during therapy. In practice, this highlights the need to tailor therapeutic programs to the individual psychological profiles of offenders rather than applying standardized interventions to the entire offender population.