Depresja wśród dzieci i adolescentów – uwarunkowania, objawy i możliwości wsparcia psychopedagogicznego.

Abstract

Praca poświęcona jest problematyce depresji wśród dzieci i adolescentów, ze szczególnym uwzględnieniem jej uwarunkowań, objawów oraz możliwości wsparcia psychopedagogicznego. Celem badań było określenie, czy poziom samooceny, jakość relacji rodzinnych oraz percepcja klimatu szkolnego różnicują poziom objawów depresyjnych u dzieci i młodzieży w wieku 11–18 lat; badanie przeprowadzono wśród 100 uczniów z wykorzystaniem standaryzowanych narzędzi psychologicznych, a hipotezy zweryfikowano za pomocą analiz statystycznych. Uzyskane wyniki wykazały, że osoby charakteryzujące się niższą samooceną oraz bardziej negatywnie oceniające relacje rodzinne osiągały wyższe wyniki w zakresie objawów depresyjnych. Nie stwierdzono natomiast istotnych statystycznie różnic w poziomie objawów depresyjnych pomiędzy osobami różniącymi się percepcją klimatu szkolnego. Wyniki badań podkreślają znaczenie środowiska rodzinnego i samooceny dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz wskazują na potrzebę podejmowania działań profilaktycznych i wspierających, ukierunkowanych na wzmacnianie zasobów psychicznych, poczucia własnej wartości oraz jakości relacji rodzinnych.

This thesis addresses depression among children and adolescents, with particular emphasis on its determinants, symptoms, and possibilities for psychopedagogical support. The aim of the study was to determine whether self-esteem, family relationships, and the perception of school climate differentiate the level of depressive symptoms among children and adolescents aged 11–18 years. The study was conducted among 100 students using standardized psychological instruments, and the hypotheses were verified by means of statistical analyses. The findings showed that lower self-esteem and more negatively perceived family relationships were associated with higher levels of depressive symptoms. No statistically significant differences in depressive symptom levels were found between participants differing in their perception of school climate. The results highlight the importance of the family environment and self-esteem for the mental health of children and adolescents and indicate the need for preventive and supportive interventions aimed at strengthening psychological resources, self-esteem, and positive family relationships.