Styl przywiązania i retrospektywna ocena postaw rodzicielskich a uzależnienie od alkoholu – perspektywa psychotraumatologiczna i implikacje do pracy terapeutycznej

Abstract

Głównym celem pracy było określenie związku pomiędzy stylami przywiązania a stopniem uzależnienia od alkoholu z uwzględnieniem retrospektywnej oceny postaw rodzicielskich. Analizowano różnice pomiędzy osobami uzależnionymi a nieuzależnionymi w zakresie stylów przywiązania oraz oceny postaw rodzicielskich, a także zależności pomiędzy tymi zmiennymi. W badaniu uczestniczyło 98 osób, w tym 50 pacjentów leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu oraz 48 osób z grupy kontrolnej. Zastosowano test AUDIT, Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych (KSP) oraz Kwestionariusz Retrospektywnej Oceny Postaw Rodziców (KPR-Roc). Uzyskane wyniki wskazują, że osoby uzależnione dokonują bardziej negatywnej oceny postaw rodzicielskich, szczególnie w zakresie akceptacji, autonomii oraz konsekwencji wychowawczej. Jednocześnie częściej doświadczały nadmiernych wymagań ze strony rodziców. W grupie osób uzależnionych obserwowano większe nasilenie pozabezpiecznych stylów przywiązania, zwłaszcza stylu lękowo-ambiwalentnego. Bezpieczny styl przywiązania wiązał się z wysokim poziomem akceptacji rodzicielskiej, natomiast style pozabezpieczne korelowały z odrzuceniem, niekonsekwencją oraz ograniczaniem autonomii dziecka. Wyniki potwierdzają znaczenie wczesnodziecięcych doświadczeń relacyjnych w rozwoju uzależnienia od alkoholu. Deficyty w zakresie bezpiecznego przywiązania mogą utrudniać regulację emocji i poszukiwanie wsparcia interpersonalnego. Zwiększa to podatność na wykorzystywanie alkoholu jako sposobu redukcji napięcia psychicznego oraz kompensacji niezaspokojonych potrzeb emocjonalnych.

The main aim of the study was to examine the relationship between attachment styles and alcohol addiction severity, taking into account the retrospective assessment of parental attitudes. Differences between addicted and non-addicted individuals were analyzed regarding attachment styles, parental attitudes, and the relationships between these variables. The study involved 98 participants, including 50 patients undergoing treatment for alcohol addiction and 48 individuals from the control group. The AUDIT test, the Attachment Styles Questionnaire (KSP), and the Retrospective Assessment of Parental Attitudes Questionnaire (KPR-Roc) were used. The results showed that addicted individuals evaluated parental attitudes more negatively, particularly in terms of acceptance, autonomy, and consistency, while also reporting excessive parental demands. A higher intensity of insecure attachment styles, especially the anxious-ambivalent style, was observed among addicted participants. Secure attachment was associated with high parental acceptance, whereas insecure attachment styles were linked to rejection, inconsistency, and restricted autonomy. The findings support the importance of early relational experiences in the development of alcohol addiction. Deficits in secure attachment may impair emotional regulation and support-seeking, increasing vulnerability to alcohol use as a way of reducing psychological tension and coping with unmet emotional needs.