Rola alkoholu w regulacji lęku oraz jego związek z nasileniem uzależnienia od alkoholu

Abstract

Celem pracy było określenie roli alkoholu w regulacji lęku oraz analiza związku pomiędzy poziomem lęku a nasileniem uzależnienia od alkoholu. Problematyka badawcza koncentrowała się na ocenie, czy osoby wykorzystujące alkohol jako sposób radzenia sobie z napięciem emocjonalnym i lękiem charakteryzują się wyższym nasileniem objawów uzależnienia. W części teoretycznej omówiono zagadnienia dotyczące uzależnienia od alkoholu, mechanizmów nałogowej regulacji emocji, psychologicznych aspektów lęku oraz zależności pomiędzy lękiem a używaniem alkoholu. Badanie przeprowadzono wśród 100 osób dorosłych w wieku od 30 do 50 lat. Grupę kliniczną stanowiło 45 osób uczestniczących w terapii uzależnienia od alkoholu, natomiast grupę porównawczą tworzyło 55 osób bez diagnozy uzależnienia. W procesie badawczym wykorzystano następujące metody pomiaru psychologicznego: Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI oraz Test Rozpoznawania Problemów Alkoholowych AUDIT. Przeprowadzona analiza statystyczna i psychologiczna pozwoliła na weryfikację postawionych hipotez badawczych oraz sformułowanie wniosków końcowych. Uzyskane wyniki nie potwierdziły głównej hipotezy badawczej zakładającej dodatni związek pomiędzy poziomem lęku a nasileniem uzależnienia od alkoholu. Nie stwierdzono istotnych zależności pomiędzy poziomem lęku a wynikami uzyskanymi w kwestionariuszu AUDIT. Wyniki sugerują, że relacja między lękiem a uzależnieniem od alkoholu ma charakter bardziej złożony i może być modyfikowana przez inne czynniki psychologiczne oraz środowiskowe. Przeprowadzone badania wskazują na potrzebę dalszych analiz uwzględniających dodatkowe zmienne związane z regulacją emocji, strategiami radzenia sobie ze stresem oraz współwystępowaniem innych zaburzeń psychicznych.

ABSTRACT The aim of this study was to determine the role of alcohol in anxiety regulation and to analyze the relationship between anxiety levels and the severity of alcohol dependence. The research problem focused on assessing whether individuals who use alcohol as a means of coping with emotional tension and anxiety exhibit a higher severity of addiction symptoms. The theoretical part of the thesis discusses issues related to alcohol dependence, mechanisms of addictive emotion regulation, psychological aspects of anxiety, and the relationship between anxiety and alcohol use. The study was conducted among 100 adults aged 30 to 50 years. The clinical group consisted of 45 individuals undergoing treatment for alcohol dependence, while the comparison group comprised 55 individuals without a diagnosis of alcohol dependence. The following psychological assessment tools were used in the research process: the State-Trait Anxiety Inventory (STAI) and the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT). The statistical and psychological analyses performed enabled the verification of the research hypotheses and the formulation of final conclusions. The obtained results did not confirm the main research hypothesis assuming a positive relationship between anxiety levels and the severity of alcohol dependence. No significant associations were found between anxiety levels and the scores obtained in the AUDIT questionnaire. The findings suggest that the relationship between anxiety and alcohol dependence is more complex than initially assumed and may be influenced by other psychological and environmental factors. The conducted research indicates the need for further studies incorporating additional variables related to emotion regulation, coping strategies, and the co-occurrence of other mental disorders.