Radzenie sobie ze stresem a poczucie jakości życia u dorosłych tancerzy.

Abstract

Celem pracy było zbadanie zależności pomiędzy sposobami radzenia sobie ze stresem a poczuciem jakości życia u dorosłych tancerzy. Problematyka ta jest szczególnie istotna ze względu na specyfikę środowiska tanecznego, które wiąże się z wysokimi wymaganiami fizycznymi, emocjonalnymi i społecznymi. Tancerze narażeni są na liczne sytuacje stresowe związane między innymi z intensywnymi treningami, występami publicznymi, rywalizacją, oceną ze strony otoczenia oraz ryzykiem kontuzji. Sposób radzenia sobie z tymi obciążeniami może wpływać na ich dobrostan psychiczny oraz postrzeganą jakość życia. W części teoretycznej przedstawiono zagadnienia związane ze stresem, strategiami radzenia sobie ze stresem, jakością życia oraz dobrostanem psychicznym. Omówiono klasyczne i współczesne teorie stresu, wybrane koncepcje jakości życia oraz wyniki badań dotyczących funkcjonowania psychicznego tancerzy. Szczególną uwagę poświęcono modelowi transakcyjnemu stresu Lazarusa i Folkman oraz teoriom dobrostanu psychicznego. Badania przeprowadzono wśród dorosłych tancerzy z wykorzystaniem standaryzowanych narzędzi psychologicznych służących do pomiaru stylów radzenia sobie ze stresem oraz poczucia jakości życia. Analiza wyników wykazała istnienie zależności pomiędzy stosowanymi strategiami radzenia sobie ze stresem a oceną jakości życia badanych osób. Strategie skoncentrowane na zadaniu wiązały się z wyższym poziomem jakości życia, natomiast częstsze stosowanie strategii unikowych i skoncentrowanych na emocjach wiązało się z niższą oceną dobrostanu i satysfakcji życiowej. Uzyskane wyniki wskazują, że umiejętność konstruktywnego radzenia sobie ze stresem stanowi istotny czynnik sprzyjający utrzymaniu wysokiej jakości życia wśród dorosłych tancerzy. Wyniki badań mogą stanowić podstawę do opracowywania programów profilaktycznych i wspierających zdrowie psychiczne osób związanych z działalnością taneczną.

The aim of this study was to examine the relationship between stress coping strategies and the perceived quality of life among adult dancers. This issue is particularly important due to the specific nature of the dance environment, which involves high physical, emotional, and social demands. Dancers are exposed to numerous stressors related to intensive training, public performances, competition, external evaluation, and the risk of injury. The ways in which they cope with these challenges may significantly affect their psychological well-being and perceived quality of life. The theoretical part of the study presents issues related to stress, coping strategies, quality of life, and psychological well-being. Classical and contemporary theories of stress, selected concepts of quality of life, and research findings concerning the psychological functioning of dancers were discussed. Particular attention was paid to the transactional model of stress developed by Lazarus and Folkman, as well as selected theories of psychological well-being. The research was conducted among adult dancers using standardized psychological tools measuring coping styles and quality of life. The analysis revealed significant relationships between coping strategies and the respondents’ assessment of their quality of life. Task-oriented coping strategies were associated with higher levels of quality of life, whereas emotion-oriented and avoidance-oriented coping strategies were related to lower levels of well-being and life satisfaction. The findings indicate that effective stress management is an important factor supporting a high quality of life among adult dancers. The results may contribute to the development of preventive and supportive programs aimed at promoting the mental health and well-being of individuals engaged in dance activities.