Analiza efektywności wydatków GOPS w gminie Biały Dunajec i gminie Kościelisko w latach 2020-2024

Abstract

Streszczenie Celem pracy była ocena efektywności wydatków Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w gminie Biały Dunajec oraz Ośrodka Pomocy Społecznej w gminie Kościelisko w latach 2020-2024. W pracy przeprowadzono analizę danych finansowych, społecznych i demograficznych dotyczących funkcjonowania lokalnych systemów pomocy społecznej. Badania oparto na danych pochodzących z raportów o stanie gmin, Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, dokumentów budżetowych oraz materiałów dotyczących działalności jednostek pomocy społecznej. W pracy zastosowano metodę analizy porównawczej oraz analizę wskaźnikową obejmującą między innymi wydatki społeczne na jednego mieszkańca, liczbę beneficjentów pomocy społecznej na 1000 mieszkańców, udział wydatków społecznych w wydatkach ogółem oraz koszt społeczny przypadający na jednego beneficjenta. Analiza wykazała, że w obu gminach następował spadek liczby beneficjentów pomocy społecznej przy jednoczesnym utrzymywaniu relatywnie wysokiego poziomu wydatków społecznych. Stwierdzono również wzrost znaczenia klasycznej pomocy społecznej oraz pracy socjalnej w strukturze realizowanych działań społecznych. Wyniki badań wskazują, że efektywność wydatków pomocy społecznej ma charakter wielowymiarowy i zależy nie tylko od poziomu wydatków, lecz również od lokalnych uwarunkowań społecznych, demograficznych i organizacyjnych. Przeprowadzona analiza pozwoliła sformułować rekomendacje dotyczące dalszego rozwoju lokalnej polityki społecznej oraz zwiększenia efektywności realizowanych działań pomocowych.

Abstract The aim of this study was to assess the effectiveness of expenditure by the Communal Social Welfare Centre (Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej - GOPS) in the Biały Dunajec commune and the Social Welfare Centre (Ośrodek Pomocy Społecznej - OPS) in the Kościelisko commune during the years 2020–2024. The study involved an analysis of financial, social, and demographic data concerning the functioning of local social welfare systems. The research was based on data from commune status reports, the Local Data Bank of the Central Statistical Office, budget documents, and materials related to the activities of social welfare units. The study employed a comparative analysis method and indicator analysis, including social expenditure per inhabitant, the number of social welfare beneficiaries per 1000 inhabitants, the share of social expenditure in total expenditure, and the social cost per beneficiary. The analysis revealed a decrease in the number of social welfare beneficiaries in both communes, while maintaining a relatively high level of social expenditure. An increased importance of classic social welfare and social work within the structure of implemented social activities was also noted. The research findings indicate that the effectiveness of social welfare expenditure is multidimensional and depends not only on the level of expenditure but also on local social, demographic, and organizational conditions. The conducted analysis allowed for the formulation of recommendations concerning the further development of local social policy and increasing the effectiveness of welfare activities undertaken.