Poczucie własnej skuteczności a strategie radzenia sobie ze stresem i prężność psychiczna u nauczycieli szkół podstawowych.

Abstract

Celem pracy było określenie zależności pomiędzy poczuciem własnej skuteczności, strategiami radzenia sobie ze stresem oraz prężnością psychiczną nauczycieli. w części teoretycznej omówiono specyfikę zawodu nauczyciela, problematykę stresu i wypalenia zawodowego oraz znaczenie zasobów osobistych w funkcjonowaniu psychicznym tej grupy zawodowej. Szczególną uwagę poświęcono poczuciu własnej skuteczności, strategiom radzenia sobie ze stresem oraz prężności psychicznej. Badaniem objęto 102 nauczycieli zatrudnionych w szkołach podstawowych, ponadpodstawowych oraz placówkach integracyjnych i specjalnych. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem standaryzowanych narzędzi psychologicznych: Mini-COPE, KOP-26 oraz Norweskiej Skali Poczucia Własnej Skuteczności Nauczycieli. Uzupełnieniem badań była autorska ankieta demograficzna. Uzyskane wyniki wskazują na występowanie dodatniej zależności pomiędzy poczuciem własnej skuteczności a stosowaniem adaptacyjnych strategii radzenia sobie ze stresem oraz wyższym poziomem prężności psychicznej. Zaobserwowano również dodatni związek pomiędzy strategiami adaptacyjnymi a prężnością psychiczną nauczycieli. Wyniki sugerują także, że staż pracy oraz typ szkoły mogą różnicować poziom poczucia własnej skuteczności badanych. Uzyskane rezultaty podkreślają znaczenie zasobów psychologicznych w funkcjonowaniu zawodowym nauczycieli oraz wskazują na potrzebę podejmowania działań wspierających zdrowie psychiczne i dobrostan pracowników oświaty.

The aim of this study was to examine the relationships between teachers' self-efficacy, stress coping strategies, and psychological resilience. The theoretical part discusses the specific nature of the teaching profession, occupational stress and burnout, as well as the role of personal resources in teachers' psychological functioning. Particular attention was paid to self-efficacy, coping strategies, and psychological resilience. The study involved 102 teachers employed in primary, secondary, integrated, and special education schools. The diagnostic survey method was applied using standardized psychological instruments: the Mini-COPE Inventory, the KOP-26 Resilience Scale, and the Norwegian Teacher Self-Efficacy Scale. An author-designed demographic questionnaire was used as a supplementary research tool. The findings indicate positive relationships between self-efficacy, the use of adaptive stress coping strategies, and psychological resilience. Positive associations were also observed between adaptive coping strategies and teachers' psychological resilience. The results further suggest that work experience and school type may differentiate the level of self-efficacy among teachers. The obtained findings highlight the importance of psychological resources in teachers' professional functioning and indicate the need for initiatives supporting the mental health and well-being of educational staff.