Skłonność do doświadczania wstydu a dobrostan i satysfakcja ze związku: znaczenie samowspółczucia, wsparcia społecznego i stylu przywiązania

Abstract

Celem pracy było zbadanie zależności między skłonnością do doświadczania wstydu a dobrostanem psychicznym oraz satysfakcją ze związku, z uwzględnieniem roli samowspółczucia, postrzeganego wsparcia społecznego i wymiarów przywiązania, lęku oraz unikania. Badanie miało charakter przekrojowy i zostało przeprowadzone online wśród dorosłych osób mieszkających i wychowanych w Polsce (N = 151; 18–65 lat). Satysfakcję ze związku analizowano w podpróbie osób pozostających w relacji romantycznej (n = 115). Zastosowano następujące narzędzia: TOSCA-3, WHO-5, SCS-SF, MSPSS, DBZ-R oraz RAS-PL. Wyniki wykazały, że większa skłonność do doświadczania wstydu wiązała się z niższym dobrostanem psychicznym w analizach korelacyjnych, jednak w modelu wielozmiennowym istotnymi predyktorami dobrostanu okazały się przede wszystkim samowspółczucie i postrzegane wsparcie społeczne. Satysfakcja ze związku była niższa przy wyższym poziomie lęku i unikania przywiązaniowego, a wyższa przy większym wsparciu społecznym. Istotne znaczenie miał również staż związku. Wynik dotyczący samowspółczucia w modelu satysfakcji ze związku miał charakter niejednoznaczny i był interpretowany ostrożnie. Uzyskane wyniki podkreślają znaczenie zasobów samoregulacyjnych i relacyjnych dla dobrostanu psychicznego oraz jakości bliskich relacji.The aim of this study was to examine the relationships between shame-proneness and psychological well-being as well as relationship satisfaction, taking into account the role of self-compassion, perceived social support, and attachment dimensions, anxiety and avoidance. The study had a cross-sectional design and was conducted online among adults living and raised in Poland (N = 151; aged 18–65). Relationship satisfaction was analyzed in a subsample of participants who were currently involved in a romantic relationship (n = 115). The following measures were used: TOSCA-3, WHO-5, SCS-SF, MSPSS, DBZ-R, and RAS-PL. The results showed that higher shame-proneness was associated with lower psychological well-being in correlational analyses; however, in the multivariable model, psychological well-being was primarily predicted by self-compassion and perceived social support. Relationship satisfaction was lower in individuals with higher attachment anxiety and attachment avoidance, and higher in those with greater perceived social support. Relationship duration also emerged as a significant predictor. The result concerning self-compassion in the model of relationship satisfaction was ambiguous and was interpreted with caution. Overall, the findings highlight the importance of self-regulatory and relational resources for psychological well-being and the quality of close relationships.