„Osobowość, radzenie sobie ze stresem i wypalenie zawodowe u osób pracujących z dziećmi ze spektrum”.
Abstrakt
Praca dotyczy zależności między cechami osobowości, strategiami radzenia sobie ze stresem a poziomem wypalenia zawodowego u osób pracujących z dziećmi ze spektrum autyzmu. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem standaryzowanych narzędzi psychologicznych - kwestionariusza osobowości NEO-FFI, inwentarza COPE do pomiaru strategii radzenia sobie ze stresem oraz kwestionariusza OLBI służącego ocenie poziomu wypalenia zawodowego. Uzyskane wyniki potwierdziły główną hipotezę badawczą: cechy osobowości oraz stosowane strategie radzenia sobie ze stresem istotnie wpływają na poziom ryzyka wypalenia zawodowego. Poziom wypalenia w badanej grupie okazał się umiarkowany, przy czym niepokojący był stosunkowo wysoki odsetek osób doświadczających znacznego wyczerpania emocjonalnego. Neurotyczność wykazała się najsilniejszym czynnikiem ryzyka wypalenia, natomiast ekstrawersja, ugodowość, sumienność i otwartość na doświadczenia pełniły funkcję ochronną. Strategie skoncentrowane na problemie wiązały się z niższym poziomem wypalenia, podczas gdy strategie emocjonalne i unikowe - z jego wyższym nasileniem. Wyniki wskazują ponadto, że osobowość może pośrednio wpływać na poziom wypalenia poprzez preferowany sposób radzenia sobie ze stresem, co podkreśla potrzebę rozwijania programów profilaktycznych skierowanych do tej grupy zawodowej.
This study examines the relationships between personality traits, stress coping strategies, and the level of professional burnout among individuals working with children on the autism spectrum. Data were collected using standardized psychological instruments: the NEO-FFI personality inventory, the COPE Inventory measuring stress coping strategies, and the OLBI questionnaire assessing burnout. The findings confirmed the main research hypothesis: personality traits and coping strategies significantly influence the risk of professional burnout. The overall burnout level in the studied group was moderate, though a notably high proportion of participants reported severe emotional exhaustion. Neuroticism proved to be the strongest risk factor for burnout, while extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience acted as protective factors. Problem-focused coping strategies were associated with lower burnout levels, whereas emotion-focused and avoidance strategies correlated with higher burnout severity. The results further suggest that personality may indirectly affect burnout through preferred coping strategies, highlighting the need for targeted prevention programs and psychological support for professionals working in this demanding field.
This study examines the relationships between personality traits, stress coping strategies, and the level of professional burnout among individuals working with children on the autism spectrum. Data were collected using standardized psychological instruments: the NEO-FFI personality inventory, the COPE Inventory measuring stress coping strategies, and the OLBI questionnaire assessing burnout. The findings confirmed the main research hypothesis: personality traits and coping strategies significantly influence the risk of professional burnout. The overall burnout level in the studied group was moderate, though a notably high proportion of participants reported severe emotional exhaustion. Neuroticism proved to be the strongest risk factor for burnout, while extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience acted as protective factors. Problem-focused coping strategies were associated with lower burnout levels, whereas emotion-focused and avoidance strategies correlated with higher burnout severity. The results further suggest that personality may indirectly affect burnout through preferred coping strategies, highlighting the need for targeted prevention programs and psychological support for professionals working in this demanding field.