„ADHD a stres i strategie radzenia sobie u dorosłych”

Abstract

Praca poświęcona jest problematyce stresu oraz strategii radzenia sobie ze stresem u osób dorosłych z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Temat ten jest szczególnie istotny ze względu na rosnącą liczbę diagnoz ADHD wśród osób dorosłych oraz wpływ objawów zaburzenia na codzienne funkcjonowanie psychospołeczne, zawodowe i emocjonalne. W części teoretycznej omówiono charakterystykę ADHD u osób dorosłych, ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów diagnostycznych, obrazu klinicznego, funkcjonowania psychospołecznego oraz konsekwencji zaburzenia w życiu osobistym i zawodowym. Przedstawiono również zagadnienie stresu, jego najważniejsze definicje, teorie, źródła oraz skutki dla zdrowia psychicznego i funkcjonowania jednostki. Ponadto scharakteryzowano strategie radzenia sobie ze stresem oraz ich znaczenie w procesie adaptacji do sytuacji trudnych. Celem badań własnych było określenie poziomu odczuwanego stresu oraz strategii radzenia sobie ze stresem stosowanych przez osoby dorosłe z ADHD, a także analiza zależności pomiędzy tymi zmiennymi. W pracy przyjęto założenie, że specyfika funkcjonowania osób z ADHD może wpływać zarówno na poziom doświadczanego stresu, jak i wybór określonych sposobów radzenia sobie w sytuacjach obciążających. Przeprowadzone badania pozwoliły na lepsze poznanie funkcjonowania osób dorosłych z ADHD w obszarze radzenia sobie ze stresem oraz wskazały znaczenie indywidualnych zasobów psychologicznych w procesie adaptacji do codziennych wymagań i trudności. Uzyskane wyniki mogą stanowić podstawę do dalszych badań oraz działań psychoedukacyjnych i wspierających skierowanych do osób dorosłych z ADHD.This thesis focuses on the issue of stress and coping strategies among adults with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). The topic is particularly relevant due to the increasing number of ADHD diagnoses among adults and the impact of ADHD symptoms on psychosocial, occupational, and emotional functioning. The theoretical part of the thesis discusses the characteristics of ADHD in adulthood, with particular emphasis on diagnostic criteria, clinical presentation, psychosocial functioning, and the consequences of the disorder in personal and professional life. It also presents the concept of stress, including its major definitions, theories, sources, and effects on mental health and individual functioning. Furthermore, coping strategies and their role in adaptation to challenging situations are described. The aim of the study was to determine the level of perceived stress and the coping strategies used by adults with ADHD, as well as to examine the relationships between these variables. It was assumed that the specific characteristics of ADHD may influence both the level of stress experienced and the choice of coping strategies in difficult situations. The findings contribute to a better understanding of how adults with ADHD cope with stress and highlight the importance of individual psychological resources in adapting to everyday demands and challenges. The results may provide a basis for further research as well as for the development of psychoeducational and supportive interventions for adults with ADHD.