Jak przemoc domowa odbiera siły: Proces degradacji zdrowia psychicznego i samooceny u kobiet w związkach partnerskich – studium przypadku

Abstract

Celem niniejszej pracy było ukazanie procesu stopniowej degradacji zdrowia psychicznego oraz samooceny kobiet doświadczających przemocy domowej w związkach partnerskich. Analiza została osadzona w perspektywie psychologicznej i psychospołecznej, uwzględniającej mechanizmy przemocy relacyjnej, kontroli koercyjnej, więzi traumatycznej oraz wyuczonej bezradności. Badanie przeprowadzono metodą jakościowego studium przypadku z udziałem pięciu kobiet doświadczających przemocy ze strony partnera. Zastosowano indywidualne wywiady pogłębione oraz standaryzowane narzędzia psychologiczne: Skalę Samooceny Rosenberga (SES), Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI, Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS oraz Kwestionariusz Poczucia Stresu (KPS). Wyniki badań wskazują, że długotrwałe doświadczanie przemocy prowadzi do obniżenia samooceny, utrwalania poczucia bezradności, przewlekłego lęku oraz przeciążenia emocjonalnego. Istotne znaczenie dla procesu odzyskiwania równowagi psychicznej miało wsparcie społeczne, psychologiczne oraz możliwość przerwania relacji przemocowej. Uzyskane wyniki podkreślają potrzebę długoterminowego i interdyscyplinarnego wsparcia kobiet doświadczających przemocy domowej.The aim of this study was to present the process of gradual deterioration of mental health and self-esteem among women experiencing domestic violence in intimate relationships. The analysis was grounded in a psychological and psychosocial perspective, taking into account mechanisms of relational violence, coercive control, traumatic bonding, and learned helplessness. The study was conducted using a qualitative case study method involving five women who had experienced violence from their partners. Individual in-depth interviews and standardized psychological tools were used, including the Rosenberg Self-Esteem Scale (SES), the State-Trait Anxiety Inventory (STAI), the Coping Inventory for Stressful Situations (CISS), and the Perceived Stress Questionnaire (KPS). The findings indicate that long-term exposure to domestic violence leads to lowered self-esteem, persistent helplessness, chronic anxiety, and emotional overload. Social and psychological support, as well as the possibility of leaving the abusive relationship, played a significant role in the process of psychological recovery. The results highlight the need for long-term and interdisciplinary support for women experiencing domestic violence.