Natężenie poziomu cech sumienności i neurotyczności a wymiar umiejscowienia kontroli zdrowia w podjęciu decyzji o przyjęciu szczepionki przeciwko wirusowi COVID-19 w pierwszym półroczu 2021 roku

Abstract

Cel pracy. Przedmiotem pracy jest dokonanie analizy natężenia dwóch cech sumienności i neurotyczności rozumianych zgodnie z najczęściej stosowaną obecnie do badania struktury osobowości teorią tzw. Wielkiej Piątki przy podjęciu decyzji o poddaniu się szczepieniu na COVID-19 w okresie pierwszych sześciu miesięcy 2021 r., czyli pierwszej możliwej daty dostępu w ramach Narodowego Programu Szczepień do szczepionki. Metody. Dokonując badania natężenia cech sumienności i neurotyzmu wykorzystano kwestionariusz NEO-FFI w polskiej adaptacji Zawadzkiego, Strelau, Szczepaniak i Śliwińskiej (1998), a przy analizie wpływu umiejscowienia kontroli kwestionariusz MHLC w polskiej adaptacji Juczyńskiego (2001). Zostało zbadanych 30 osób, w wieku 24 do 50 lat, 56 % stanowili mężczyźni. Następnie otrzymane dane zostały poddane analizie. Zostało postawionych sześć hipotez badawczych. Wyniki. Otrzymane wyniki badań potwierdziły przyjęte hipotezy w zakresie wystąpienia różnic w natężeniu analizowanych cech osobowości w obu badanych populacjach. Osoby zaszczepione wykazały wyższy poziom natężenia cechy sumienności i niższy poziom natężenia neurotyzmu w porównaniu do osób, które zrezygnowały z zaszczepienia. Natomiast postawione hipotezy nie zostały potwierdzone za pomocą wyników badań przeprowadzonych przy użyciu kwestionariusza MHLC. Brak korelacji można było szczególnie zauważyć zestawiając ze sobą typy umiejscowienia kontroli zdrowia badanych z podjęciem bądź brakiem podjęcia decyzji o poddaniu się szczepieniu przeciwko COVID-19. Wnioski. Należy zatem przyjąć założenie, że decyzja o przyjęciu szczepienia przeciwko COVID-19 prawdopodobnie wynikała z większej ilości czynników niż te, które zostały uwzględnione w badaniu przeprowadzonym w niniejszej pracy. Pomimo tego, iż nie wykazano związku pomiędzy tymi danymi, uzyskane w badaniu wyniki stanowić mogą cenne wnioski w zakresie mechanizmów podejmowania decyzji profilaktycznych w poza indywidulanych sytuacjach kryzysowych.

Aim of the study. The subject of this study is to analyze the intensity of the two traits of conscientiousness and neuroticism, understood in accordance with the Big Five theory, currently most commonly used to study personality structure, when deciding to undergo COVID-19 vaccination in the first six months of 2021, the first possible date of vaccine availability under the National Immunization Program. Methods. The NEO-FFI questionnaire, adapted from Zawadzki, Strelau, Szczepaniak, and Śliwińska's (1998) Polish version, was used to examine the intensity of conscientiousness and neuroticism, while the MHLC questionnaire, adapted from Juczyński's (2001) Polish version, was used to analyze the influence of locus of control. Thirty individuals, aged 24 to 50, 56% were men, were surveyed. The data were then analyzed. Six research hypotheses were formulated. Results. The obtained results confirmed the hypotheses regarding the occurrence of differences in the intensity of the analyzed personality traits in both study populations. Vaccinated individuals demonstrated higher levels of conscientiousness and lower levels of neuroticism compared to those who declined vaccination. However, the hypotheses presented were not confirmed by the results of studies conducted using the MHLC questionnaire. The lack of correlation was particularly noticeable when comparing the participants' health locus of control with their decision to receive or not receive the COVID-19 vaccination. Conclusions: Therefore, it should be assumed that the decision to receive the COVID-19 vaccination likely resulted from a larger number of factors than those considered in the study conducted in this paper. Although no relationship was demonstrated between these data, the results obtained in this study may provide valuable insights into the mechanisms of preventive decision-making in non-individual crisis situations.