Związek między problemowym używaniem smartfona a poziomem uważności u młodych dorosłych

Abstract

Celem niniejszego badania było określenie związku pomiędzy problematycznym używaniem smartfonów a poziomem uważności (mindfulness) wśród młodych dorosłych. Uważność rozpatrywano jako względnie trwałą cechę psychiczną, analizowaną zarówno pod kątem wyniku ogólnego, jak i jej poszczególnych wymiarów. Grupę badawczą stanowiło 101 osób w wieku od 18 do 35 lat, zamieszkujących na terenie Polski. Do pomiaru zmiennych wykorzystano standaryzowany Pięciowymiarowy Kwestionariusz Uważności (FFMQ) oraz autorską skalę, której rzetelność wewnętrzną zweryfikowano przy użyciu współczynnika alfa Cronbacha. Wyniki analiz wykazały ujemną korelację między badanymi zmiennymi: osoby charakteryzujące się wyższym wskaźnikiem problematycznego korzystania ze smartfona wykazywały jednocześnie niższy poziom uważności. Uzyskane dane sugerują, że sam fakt korzystania z urządzeń mobilnych nie musi stanowić zagrożenia; kluczowy jest natomiast charakter tego użytkowania – zwłaszcza gdy staje się ono automatyczne, kompulsywne, trudne do kontrolowania lub służy ucieczce od bieżących doświadczeń. Szczególnie istotnymi predyktorami problematycznego używania okazały się łączny czas spędzany przed ekranem oraz aktywność w mediach społecznościowych. Dodatkowo, w badaniu zaobserwowano zjawisko celowego zaniżania przez część respondentów deklarowanego czasu korzystania ze smartfona z powodu wstydu, co dodatkowo podkreśla wagę oraz skalę diagnozowanego problemu.The purpose of this study was to determine the relationship between problematic smartphone use and mindfulness levels among young adults. Mindfulness was considered as a relatively stable psychological trait, analyzed both in terms of the overall score and its specific dimensions. The research group consisted of 101 individuals aged 18 to 35, residing in Poland. To measure the variables, the standardized Five Facet Mindfulness Questionnaire (FFMQ) and an original scale were used, the internal consistency of which was verified using Cronbach's alpha coefficient. The results of the analyses revealed a negative correlation between the examined variables: individuals characterized by a higher index of problematic smartphone use simultaneously exhibited a lower level of mindfulness. The obtained data suggest that the mere use of mobile devices does not necessarily pose a threat; what is crucial, however, is the nature of this use - especially when it becomes automatic, compulsive, difficult to control, or serves to divert attention from current experiences. Total screen time and social media activity emerged as particularly significant predictors of problematic use. Additionally, the study observed that some respondents intentionally underreported their declared smartphone usage time out of shame, which further underscores the significance and scale of the diagnosed problem.