Nowe wyzwania w naukach społecznych: podejście interdyscyplinarne
Ładowanie...
Data
Tytuł czasopisma
ISSN czasopisma
Tytuł tomu
Wydawca
Wydawnictwo WSB-NLU
Abstrakt
Seria „Monografie Naukowe” jest wyrazem dążenia do stworzenia forum dla dyskusji, dostępnej dla wszystkich refleksji, które reprezentują całą różnorodność spojrzenia z perspektywy nauk empirycznych i technicznych na problemy współczesnego człowieka w jego różnych sferach życia. Seria powstała po to, by zintegrować środowisko, upowszechnić wyniki prac, zarówno doświadczonych badaczy, jak i adeptów nauki. Publikacja jest przede wszystkim zorientowana na autorów związanych z uczelnią, ale wydawnictwo daje też możliwość przedstawiania wyników swoich badań autorom z innych ośrodków akademickich.
Prezentowany tom 2 to efekt pomysłu na interdyscyplinarny zbiór, który w założeniu miał stać się forum wymiany poglądów i doświadczeń naukowców reprezentujących różne dziedziny wiedzy i zainteresowań. Tym samym powstała przestrzeń do dyskusji ponad podziałami na poszczególne dyscypliny, w szerszym środowisku naukowym, z udziałem przede wszystkim przedstawicieli nauk społecznych reprezentujących zarządzanie, prawo, ale też (choć mniej licznie) nauk technicznych czy humanistycznych.
Nie ma w takiej strategii sprzeczności ani merytorycznej, ani metodologicznej. Wielość dyscyplin pociąga za sobą różnorodność ujęć, wyznacza inne perspektywy, ujawnia trendy w myśleniu, zaznacza nowe kierunki rozwoju. Każda też dyscyplina, interesując się tym samym wycinkiem rzeczywistości, bada go z innej perspektywy, dzieli na inne składowe, inaczej je nazywa, opisuje innym językiem osadzonym w specyfice wiedzy. Wspólnym mianownikiem są tu ciekawe pomysły autorów, rzetelne przemyślenia i warsztat naukowy. Teksty nie zamykają się na czytelnika, oferując interesujące zagadnienia w przystępnej narracji, ale niepozbawionej naukowego zaplecza.
Idea interdyscyplinarności i integracyjności ma swoje odzwierciedlenie w układzie i treści tomu. Tytuł sytuuje materiał badawczy w zakresie nauk empirycznych i technicznych, a jako refleksja badawcza wyznacza nowe wyzwania w ich obszarze. Podtytuł z kolei nawiązuje do podstawowych elementów poznawczych każdego badania, jakimi są tekst, kontekst, punkt widzenia, perspektywa. To właśnie pierwszą powinnością badacza jest identyfikowanie istniejących wokół różnorodnych znaków/tekstów, zdolność ich interpretacji i poruszanie się wśród nich z umiejętnością dostrzegania powiązań pomiędzy nimi. Mamy nadzieję, że te wszystkie aspekty znajdą tu swoją reprezentację badawczą. Treść podzielona jest na rozdziały, które precyzują ogólny kierunek badań wskazany w tytule.
Tom otwiera Rozdział I z artykułami z dyscypliny zarządzania. Przedmiotem zainteresowania autorów są tu rozmaite zjawiska, mechanizmy związane z szeroko pojętym marketingiem, z wieloaspektowo rozumianą komunikacją rynkową oraz z problematyką wybranych strategii w organizacji. Ta część przynosi odpowiedź na pytanie o to, jak połączyć wizję, ludzi, organizację i rynek.
Rozdział II to przewodnik po świecie norm i zasad, które regulują niemal każdy aspekt codziennego życia. Prawo jest wielką wartością i służy budowaniu wartości. Tym samym ta część, choć dotyka jedynie wybranych sfer funkcjonowania państwa, życia człowieka, specyfiki działania prawa, ma ogromny walor poznawczy.
Rozdział III poświęcony jest zmianom, jakie zachodzą w technologicznym świecie. Przemiany te wpływają na funkcjonowanie samych firm, jak i pracowników, a dotykają sposobu podejmowania decyzji w biznesie, sposobu pracy, ale także rozrywki i różnych codziennych aktywności w wielu obszarach życia człowieka. Nowe technologie przynoszą dziś nowe możliwości i nowe wyzwania, a ten rozdział pokazuje najnowsze trendy i innowacje, które kształtują przyszłość nauki, pracy, ale też codziennego życia.
Rozdział IV jest egzemplifikacją, jak badania przesunęły się w innych kierunkach: z opisu znaczeniowego ku efektom komunikacyjnym i kulturowym, ku badaniom problemów obrazu i wizualności, ku ujęciom syntetyzującym, ku pluralizmowi doświadczeń, postaw i przeżyć.
Prezentowany tom z jednej strony dokumentuje naukową działalność społeczności akademickiej WSB-NLU, która ma okazję pokazać się nie tylko od strony dydaktycznej, ale i naukowej, z drugiej pomaga popularyzować wiedzę w środowisku lokalnym, jak i w szerzej rozumianym gronie specjalistów branżowych. Jest to publikacja otwarta na dyskusję naukową, dzięki czemu autorzy spoza uczelni także mają okazję zaprezentować tu wyniki swoich badań. Nie bez znaczenia jest również fakt, że obecność serii/tomu w zasobach bibliotecznych pomoże samym studentom pogłębiać wiedzę i studiować wybrane kierunki. Na końcu można wyrazić nadzieję, że prezentowane tutaj artykuły okażą się przydatne nie tylko dla profesjonalistów z omawianych dziedzin, ale także będą ciekawym materiałem wspomagającym badania własne dla grona badaczy innych nauk, jak socjologia, psychologia, kulturoznawstwo czy antropologia.
Opis
Tom składa się z czterech rozdziałów, które skupiają 24 artykuły.
Zbiór artykułów otwiera Rozdział I poświęcony problematyce zarządzania widzianej z szeroko rozumianej perspektywy komunikacji – w firmie, na rynku i z rynkiem. Na rozdział pierwszy składa się osiem szkiców. Wszystkie teksty identyfikują rozmaite czynniki, które determinują skuteczne zarządzanie, z uwzględnieniem również barier hamujących ten proces.
Na początku Dorota Biały i Marcin Murzyn podejmują tematykę etycznych aspektów zarządzania. Autorzy poszukują źródła czynników hamujących rozwój pracowników i wskazują na jedną z głównych barier – folwarczną kulturę organizacyjną. Barier, ale w kształtowaniu odpowiedzialnego współczesnego środowiska naukowego, poszukują też autorzy kolejnego szkicu – Przemysław Bochenek i Krzysztof Pawłowski. Przeszkody w badanym środowisku identyfikują w konfrontacji faktów z historii szkolnictwa wyższego z własnymi doświadczeniami z punktu widzenia założyciela/menadżera szkoły wyższej.
Inną odsłonę barier prezentują kolejne dwa artykuły. Bartłomiej Bartnik zwraca uwagę na to, jak w dynamicznej rzeczywistości prowadzenia biznesu ważna jest świadomość ryzyka, które na stałe wpisane jest w działalność gospodarczą i funkcjonowanie organizacji. Autor nie tylko omawia aspekty teoretyczne Enterprise Risk Management, ale też podchodzi do zagadnienia pragmatycznie, z wykorzystaniem formy – studium przypadku. Z kolei Krzysztof Dyrek analizuje pozycje miast na prawach powiatu w kontekście reformy. Z perspektywy upływu czasu dwóch dekad autor wskazuje na czynniki hamujące rozwój i usprawniające funkcjonowanie miast w strukturze terytorialnej państwa, egzemplifikując danymi statystycznymi.
W kolejności, Miłosz Horodyski wprowadza tematykę budowania tożsamości marki, sytuując zagadnienie w przestrzeni cyfrowej i eksponując rolę sztuki w tym procesie. Prezentuje strategie, modele współpracy oraz wyzwania w tym obszarze, które pozwalają omijać bariery blokujące czy utrudniające eksponowanie marki. Natomiast Michał Leśniewski profiluje wizerunek menadżera, który inspiruje pracowników do pracy, angażuje ich w rozwój organizacji, przy czym ten profil pozyskuje z analizy dostępnych źródeł.
Dwa ostatnie artykuły, także utrzymane w nurcie czynników hamujących i rozwijających dany aspekt zarządzania, odsyłają do praktyki. Katarzyna Grekowicz i Tomasz Połomski obiektem analizy czynią konkretną placówkę oświatową, pokazując ją jako mikroprzedsiębiorstwo na rynku, na którym szkoła zmaga się z różnymi wyzwaniami, podlega różnym procesom, stoi przed szansami, ale też musi być czujna na zagrożenia. Rozdział zamyka artykuł o roli BHP w zarządzaniu. Autor, Krzysztof Sproncel, analizuje zagadnienie z punktu widzenia własnego wieloletniego doświadczenia zawodowego, pokazując, jak system bezpieczeństwa i higiena pracy wpływają na skuteczność zarządzania organizacją.
Rozdział II zawiera artykuły o tematyce prawniczej. Każdy podejmuje inny wątek tematyczny, a to co łączy ten zbiór, to opis instrumentów, które pełnią funkcję regulującą różne aspekty życia społecznego. Na ten rozdział składa się, podobnie jak na pierwszy, osiem artykułów.
Rozdział otwiera artykuł Łukasza Choroszczaka. Autor analizuje relacje między prawem rzymskim a chrześcijaństwem, co wobec faktu, że oba te elementy były fundamentem budowania cywilizacji europejskiej, ma dziś istotne znaczenie w rozumieniu, w interpretacji i w stosowaniu prawa. W artykule drugim autor Tomasz Zygmunt-Gruszka omawia myślenie dywergencyjne, pokazując, jak w prawie wykorzystać aspekt związany z kreatywnością, elastycznością działania i umiejętnością tworzenia wielu rozwiązań dla jednego problemu.
Z kolei Paulina Jabłońska zajęła się analizą międzynarodowych i hybrydowych trybunałów praw człowieka w zakresie integracji orzecznictwa z roszczeniami reparacyjnymi. Artykuł ma istotną wagę ze względu na implikacje dla spraw polskich, ale też oddziałuje w szerszym kontekście – podejmuje aspekt działań trybunałów na rzecz przywracania wiary w fundamentalne prawa człowieka. Ta sama autorka i Agata Fedeńczak omawiają problem tokenizacji dzieł sztuki, co w dobie cyfrowej transformacji sztuki jest innowacją, która współcześnie inaczej definiuje pojęcie własności i praw autorskich. O sztuce, w innym aspekcie, pisze Anna Mazurek, która analizuje nowe regulacje prawne porządkujące dwie sfery – ochronę dóbr kultury w systemie ochrony ludności.
Kolejny artykuł wpisuje się w dyskusję o transplantologii. Marcin Murzyn omawia warunki prawne obowiązujące w takiej procedurze na gruncie polskim.
Dwa ostatnie artykuły dotyczą postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. W gąszczu przepisów trudno jest odtworzyć poszczególne etapy – autorzy wychodzą temu naprzeciw. Jan Nowicki w swoim artykule dokonuje przeglądu środków procesowych, jakie ma do dyspozycji wierzyciel w ramach restrukturyzacji. Piotr Paśko i Miłosz Rutkowski omawiają przebieg postępowania upadłościowego, co pozwala lepiej zorientować się w jego strukturze.
Rozdział III poświęcony jest zagadnieniu technologii obecnej w różnych sektorach życia. Dynamicznie rozwijająca się technologia informatyczna wymaga monitorowania i szybkiej reakcji na nowe mechanizmy i zjawiska ją identyfikujące. Ten rozdział jest odpowiedzią na wyzwania w tym obszarze w wybranych jego aspektach – zawiera pięć artykułów, z których każdy opisuje inny fragment technologicznej rzeczywistości.
Zbiór zaczyna tekst Jarosława Bochenka; osią tekstu są pojęcia detekcjii refaktoryzacji, analizowane w kontekście poprawy jakości i czytelności każdego projektu. Z kolei Wiktor Brzeziński omawia narzędzia oparte na sztucznej inteligencji stosowane w procesach obróbki grafiki i wideo, eksponując ich wpływ na optymalizację takiego procesu. Dawid Gądkowski przekierowuje tematykę na obszar elektroniki i współczesnej automatyki, a Krzysztof Hornik analizuje architekturę i implementację nowoczesnych systemów. Rozdział zamyka tekst współautorstwa Pawła Kurasia, Anny Turek, Macieja Gacka o metodologii Design Thinking w procesie projektowania bezpiecznych narzędzi cyfrowych.
Tom zamyka Rozdział IV, trzy artykuły – otwarta przestrzeń dla wątków interdyscyplinarnych, mających różną proweniencję. Alimia Libela pisze o wolności religijnej w społeczeństwie wielokulturowym, na przykładzie Tanzanii. Artur Majchrzak i Joanna Olszowy analizują program Erasmus+ jako szansę na rozwój osobisty i nabycie kompetencji wielokulturowych. Tomasz Połomski i Mateusz Sekuła prowadzą dyskurs o wolności chrześcijanina, przywołując postać Lutra, a na tej kanwie mówią szerzej o koncepcji wolności z perspektywy teologicznej, filozoficznej, psychologicznej. W ramach tego rozdziału pojawiają się zatem tematy, które identyfikują autorów również jako badaczy indywidualnych, nieprzypisanych stricte do dyscypliny, a zainteresowanych zjawiskami, mechanizmami i ludźmi szeroko pojętej kultury.
Tom jest zbiorem artykułów reprezentującym różne gałęzie wiedzy. Jego cechą holistyczną jest interdyscyplinarność, która występuje tu w roli narzędzia budowania ciekawości otaczającego nas świata, odkrywania jego mechanizmów, opisywania jego procesów. Autorami szkiców są przede wszystkim wykładowcy WSB-NLU. Do ich grona dołączyli też inni autorzy reprezentujący badaczy naukowych spoza środowiska nowosądeckiego.
Słowa kluczowe
zarządzanie talentami, etyka biznesu, szkolnictwo wyższe, uczelnie niepubliczne, transformacja systemu po 1989 roku, demografia, kadra akademicka, polityka publiczna, uniwersytet badawczy, rozwój edukacji, zarządzanie uczelnią, ERM, ryzyko, organizacja, jednostki samorządu terytorialnego, rozwój regionalny, konwergencja, macierz korelacji, metody opisowe, art branding, autentyzm zdigitalizowany, dziedzictwo cyfrowe, tożsamość marki, gry wideo, metawersum, Web3, AI ethics, inspirujacy menedżer, zaangażowanie pracowników, zarządzanie w edukacji, szkoła jako mikroprzedsiębiorstwo, marketing relacyjny, system zarządzania BHP, zarządzanie bezpieczeństwem pracy, kultura bezpieczeństwa, zarządzanie ryzykiem zawodowym, nadzór i przywództwo w BHP, chrześcijaństwo, prawo bizantyńskie, niewolnictwo, prawo rzymskie, Corpus Iuris Civilis, Ekloga, rozumowania prawnicze, prawnicza analogia, myślenie dywergencyjne, międzynarodowe prawo karne, Międzynarodowy Trybunał Karny, trybunały hybrydowe, reparacje wojenne, sprawiedliwość okresu przejściowego, reparacje od Niemiec, tokenizacja dzieł sztuki RWA, frakcjonowana własność, MiCA, Kodeks cywilny, art banking, blockchain, ochrona zabytków, dobra kultury, sytuacje kryzysowe, ochrona ludności, obrona cywilna, bezpieczeństwo publiczne, transplantacje ex vivo, przeszczepy, prawo medyczne, postępowanie restrukturyzacyjne, wierzyciel, ochrona praw wierzyciela, rada wierzycieli, prawo upadłościowe, przetarg, sprzedaż z wolnej ręki, syndyk, likwidacja masy upadłości, architektoniczny dług technologiczny, refaktoryzacja, zapachy architektoniczne, architektura oprogramowania, sztuczna inteligencja, obróbka cyfrowa, montaż nieliniowy, optymalizacja pracy, dydaktyka akademicka, oprogramowanie Adobe, systemy wbudowane, mikrokontrolery, IoT, elektronika, cyberbezpieczeństwo, architektura oprogramowania, programowanie obiektowe, C#, .Net, skalowalność systemów, wzorce projektowe, Design Thinking, kryptografia, User Experience, bezpieczeństwo informacji, religious freedom, Tanzania, social cohesion, interfaith relations, religious diversity, mobilność zagraniczna, Erasmus+, rozwój osobisty, kompetencje międzykulturowe, sprawczość, tożsamość, procesy rozwojowe, wolność chrześcijańska, usprawiedliwienie przez wiarę, prawo i Ewangelia, wiara i uczynki, miłość bliźniego
Cytowanie
Lizak, J., Sidor, M. W. (red.). (2025). Nowe wyzwania w naukach społecznych: podejście interdyscyplinarne. T. 2. Wydawnictwo WSB-NLU.