Samoocena i dobrostan psychiczny uczniów, a media społecznościowe.

Abstract

Streszczenie Celem pracy było zbadanie związku między korzystaniem z mediów społecznościowych a samooceną i dobrostanem psychicznym uczniów szkół ponadpodstawowych oraz uczniów ostatnich klas szkoły podstawowej. Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego na próbie 100 uczniów z wykorzystaniem Skali Samooceny Rosenberga (SES), Indeksu Dobrostanu WHO-5 oraz kwestionariusza ankiety własnej konstrukcji diagnozującego wzorce korzystania z mediów społecznościowych. Średni poziom samooceny badanych wyniósł 17,68 punktu (SD=6,57) na skali 0-30, co odpowiada poziomowi umiarkowanemu. Dobrostan psychiczny osiągnął wartość 55,8% w przeliczeniu procentowym WHO-5. Stwierdzono istotną statystycznie ujemną korelację między czasem spędzanym w mediach społecznościowych a samooceną (r=-0,300, p=0,002). Uczniowie korzystający z platform powyżej 2 godzin dziennie wykazali istotnie niższą samoocenę niż osoby korzystające krócej (M=15,83 vs M=19,32, p=0,007). Potwierdzono ujemny związek między częstością porównywania się z innymi użytkownikami a samooceną (r=-0,286, p=0,004). Najsilniejszą ujemną korelację z samooceną wykazała presja dotycząca wyglądu (r=-0,583, p<0,001). Związek czasu korzystania z mediów z dobrostanem psychicznym nie osiągnął poziomu istotności statystycznej. Wyniki wskazują, że media społecznościowe stanowią czynnik współwystępujący z obniżoną samooceną młodzieży, a mechanizmy porównań społecznych i presji dotyczącej wyglądu odgrywają w tej relacji szczególną rolę. Uzyskane dane dostarczają przesłanek do projektowania oddziaływań profilaktycznych uwzględniających cyfrowy kontekst funkcjonowania współczesnych uczniów.

The aim of this study was to examine the relationship between social media use and self-esteem and psychological well-being among secondary school students and final-year primary school students. The research was conducted using the diagnostic survey method on a sample of 100 students, employing the Rosenberg Self-Esteem Scale (SES), the WHO-5 Well-Being Index, and an author-designed questionnaire assessing social media usage patterns. The mean self-esteem score was 17.68 points (SD=6.57) on a 0-30 scale, indicating a moderate level. Psychological well-being reached 55.8% on the WHO-5 percentage scale. A statistically significant negative correlation was found between time spent on social media and self-esteem (r=-0.300, p=0.002). Students using social media for more than 2 hours daily demonstrated significantly lower self-esteem than those with shorter usage (M=15.83 vs M=19.32, p=0.007). A negative association between the frequency of social comparison with other users and self-esteem was confirmed (r=-0.286, p=0.004). The strongest negative correlation with self-esteem was observed for appearance-related pressure (r=-0.583, p<0.001). The relationship between social media usage time and psychological well-being did not reach statistical significance. The results indicate that social media constitute a factor co-occurring with reduced self-esteem among adolescents, with social comparison mechanisms and appearance-related pressure playing a particularly significant role in this relationship. The obtained data provide evidence for designing preventive interventions that account for the digital context of contemporary students' functioning.