Temperament a postrzeganie stresogenności pracy w zawodzie nauczycieli przedszkolnych

Abstract

Celem pracy było zbadanie zależności między cechami temperamentu a postrzeganiem stresogenności pracy oraz poziomem odczuwanego stresu wśród nauczycieli przedszkolnych. Badanie przeprowadzono w grupie nauczycieli przedszkolnych, wykorzystując standaryzowane narzędzia psychologiczne: Formalną Charakterystykę Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu (FCZ-KT(R)) oraz Skalę Odczuwanego Stresu (PSS-10). Dodatkowo zastosowano autorski kwestionariusz dotyczący postrzegania stresogenności pracy nauczyciela przedszkolnego oraz metryczkę umożliwiającą zebranie danych socjodemograficznych i zawodowych osób badanych. W pracy omówiono zagadnienie temperamentu, stresu zawodowego, specyfikę pracy nauczyciela przedszkolnego oraz czynniki stresogenne występujące w tym zawodzie. Analizie poddano związki pomiędzy poszczególnymi cechami temperamentu, poziomem odczuwanego stresu oraz oceną stresogenności pracy. Uzyskane wyniki pozwoliły określić właściwości temperamentalne mogące wiązać się z większą podatnością na doświadczanie stresu zawodowego, a także cechy mogące pełnić funkcję ochronną. Wyniki badań wskazują, że temperament stanowi istotny czynnik różnicujący sposób reagowania nauczycieli przedszkolnych na wymagania oraz obciążenia związane z wykonywaną pracą zawodową.

The aim of the study was to examine the relationship between temperament traits, the perception of work-related stressors, and the level of perceived stress among preschool teachers. The study was conducted among preschool teachers using standardized psychological tools: the Formal Characteristics of Behaviour – Temperament Inventory (FCZ-KT(R)) and the Perceived Stress Scale (PSS-10). Additionally, an original questionnaire concerning the perception of stress-inducing factors in the work of preschool teachers and a demographic questionnaire collecting sociodemographic and occupational data of the respondents were used. The thesis discusses the concept of temperament, occupational stress, the specific nature of preschool teachers’ work, and stress factors occurring in this profession. The analysis focused on the relationships between individual temperament traits, the level of perceived stress, and the assessment of work-related stressors. The obtained results made it possible to identify temperament characteristics that may be associated with a greater susceptibility to experiencing occupational stress, as well as traits that may have a protective function. The findings indicate that temperament is an important factor differentiating the way preschool teachers respond to the demands and challenges associated with their professional work.