Postawy rodzicielskie i style radzenia sobie ze stresem u ojców dzieci w wieku wczesnoszkolnym

Abstract

Niniejsza praca ma na celu określenie związku pomiędzy wiekiem ojca, liczbą dzieci, miejscem zamieszkania, wykształceniem a przyjmowanymi przez niego postawami rodzicielskimi oraz najchętniej używanymi sposobami radzenia sobie ze stresem. W badaniu wykorzystano trzy narzędzia: autorski kwestionariusz ankiety, służący określeniu podstawowych informacji o danym ojcu, Skalę Postaw Rodzicielskich Mirosława Plopy oraz Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych Jana Strelau i Aleksandry Jaworowskiej. W celu realizacji zamierzeń badawczych przebadano, przy okazji zebrań rodziców w wybranych szkołach, ojców dzieci w wieku wczesnoszkolnym w powiecie koszalińskim oraz mieście Koszalin. Powyższe badania pozwoliły dotrzeć do konkluzji, że dominującą postawą rodzicielską u przebadanych ojców jest Akceptacja. Równocześnie można było ustalić, że wiek różnicuje postawy rodzicielskie badanych ojców w obszarze Akceptacji-Odrzucenia oraz Wymagania. Kolejny wniosek wysunięty z przeprowadzonych badań prowadził do ustalenia najczęstszego stylu radzenia sobie ze stresem, którym okazał się Styl skoncentrowany na zadaniu. Wydedukowano także, że poziom wykształcenia ojców różnicuje ich sposoby radzenia sobie ze stresem w obszarze ogólnego stylu unikowego oraz tendencji do angażowania się w czynności zastępcze. Analiza uzyskanych wyników ukierunkowuje na konkretne wskazówki dotyczące prowadzenia programów profilaktycznych obejmujące swoim kryterium ojców, opisane w pracy.

The purpose of this study is to determine the relationship between a father's age, number of children, place of residence, and level of education, and his parental attitudes as well as his preferred coping styles for dealing with stress. Three research instruments were utilized in the study: a self-authored questionnaire designed to gather demographic characteristics of the participants, the Parental Attitudes Scale by Mirosław Plopa, and the Coping Inventory for Stressful Situations (CISS) by Jan Strelau and Aleksandra Jaworowska. To achieve the research objectives, data was collected during parent-teacher meetings at selected schools, involving fathers of early school-age children from the Koszalin District and the city of Koszalin. The study led to the conclusion that the dominant parental attitude among the surveyed fathers is Acceptance. Concurrently, it was established that age differentiates the participants' parental attitudes in the areas of Acceptance-Rejection and Demandingness. Another conclusion drawn from the research identified the Task-Oriented Style as the most prevalent coping strategy. Furthermore, the findings indicate that the fathers' level of education differentiates their coping mechanisms regarding the general avoidance-oriented style and the tendency to engage in substitute activities. The analysis of the obtained results provides specific guidelines for implementing preventive programs targeting fathers, which are further detailed in this master’s thesis.