Osobowość jako predyktor decyzji o posiadaniu zwierzęcia domowego oraz związek tej decyzji z poziomem lęku

Abstract

Praca podejmuje temat psychologicznych uwarunkowań decyzji o posiadaniu zwierzęcia domowego, ze szczególnym uwzględnieniem cech osobowości oraz poziomu lęku. W części teoretycznej omówiono model Wielkiej Piątki, koncepcję lęku jako stanu i cechy oraz znaczenie relacji człowiek–zwierzę jako źródła wsparcia emocjonalnego i regulacji napięcia. Podkreślono również historyczne znaczenie obecności zwierząt w życiu człowieka oraz ich rolę w procesie socjalizacji. Zwrócono uwagę, że już w dzieciństwie człowiek otoczony jest wizerunkami zwierząt obecnymi w kulturze, bajkach i zabawkach, często w ujęciu antropomorficznym, co sprawia, że zwierzęta stanowią stały element codzienności i wpływają na kształtowanie postaw. Część empiryczna pracy koncentruje się na analizie różnic między osobami posiadającymi zwierzęta a osobami ich nieposiadającymi. Sformułowano pytania badawcze dotyczące poziomu lęku (jako stanu i cechy), cech osobowości (w szczególności sumienności i ugodowości), zaangażowania w pomoc zwierzętom oraz przekonań na temat ich wpływu na zdrowie psychiczne. Na tej podstawie postawiono hipotezę główną, zakładającą, że cechy osobowości stanowią istotne predyktory decyzji o posiadaniu zwierzęcia, oraz hipotezy szczegółowe odnoszące się do wskazanych różnic między grupami. Uwzględniono także zagadnienie przemocy wobec zwierząt, podkreślając jej różne formy oraz możliwe uwarunkowania osobowościowe. Praca ma na celu pokazanie istotnych różnic osobowościowych między dwoma grupami – posiadaczami zwierząt i nie posiadaczami podkreślając to jaką rolę odgrywa posiadanie zwierzęcia w życiu człowieka.This paper addresses the psychological determinants of pet ownership, with particular emphasis on personality traits and anxiety levels. The theoretical section discusses the Big Five model, the concept of anxiety as a state and trait, and the importance of the human-animal relationship as a source of emotional support and stress regulation. The historical significance of animals in human life and their role in the socialization process are also emphasized. It notes that, from childhood, humans are surrounded by images of animals present in culture, fairy tales, and toys, often in anthropomorphic terms, making animals a permanent part of everyday life and influencing attitudes. The empirical section focuses on analyzing differences between pet owners and non-pet owners. Research questions are formulated regarding anxiety levels (as a state and trait), personality traits (particularly conscientiousness and agreeableness), commitment to helping animals, and beliefs about their impact on mental health. Based on this, a main hypothesis was formulated, assuming that personality traits are significant predictors of the decision to own a pet, as well as specific hypotheses addressing the identified differences between groups. The issue of animal abuse was also addressed, highlighting its various forms and possible personality determinants. The study aims to demonstrate significant personality differences between two groups – pet owners and non-owners – and to emphasize the role pet ownership plays in human life.