„Związek między poziomem wypalenia zawodowego a problematycznym korzystaniem z mediów społecznościowych wśród nauczycieli, pedagogów i psychologów.”

Abstract

Streszczenie Celem pracy było określenie związku między wymiarami wypalenia zawodowego a problematycznym korzystaniem z mediów społecznościowych wśród nauczycieli, pedagogów i psychologów. W części teoretycznej omówiono wypalenie zawodowe, problematyczne używanie mediów społecznościowych oraz mechanizmy stresu, kompensacji i regulacji emocji mogące łączyć oba zjawiska. W badaniu przekrojowym uczestniczyło 131 osób aktywnie pracujących w edukacji i pomocy psychologiczno-pedagogicznej (95,42% kobiet; M wieku = 44,99 roku). Zastosowano kwestionariusz socjodemograficzno-zawodowy, Maslach Burnout Inventory – Educators Survey (MBI-ES) oraz Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS). Analizy obejmowały statystyki opisowe, korelacje Pearsona i Spearmana oraz regresję liniową wielokrotną. Wysoki poziom wyczerpania emocjonalnego stwierdzono u 54,20% badanych, wysoki poziom depersonalizacji u 58,78%, a obniżone poczucie osiągnięć osobistych u 61,83%. W zakresie korzystania z mediów społecznościowych 67,18% respondentów uzyskało wynik wskazujący na umiarkowane ryzyko, a 6,87% na wysokie ryzyko. Wszystkie wymiary wypalenia były istotnie związane z problematycznym korzystaniem z mediów społecznościowych: wyczerpanie emocjonalne dodatnio (r = 0,49; p < 0,001), depersonalizacja dodatnio (r = 0,31; p < 0,001), a osiągnięcia osobiste ujemnie (r = −0,39; p < 0,001). Model regresji był istotny statystycznie i wyjaśniał 35,2% wariancji; najsilniejszym predyktorem było wyczerpanie emocjonalne. Młodszy wiek i krótszy staż pracy wiązały się z wyższym nasileniem problematycznego korzystania. Wyniki wskazują na potrzebę łączenia profilaktyki wypalenia z edukacją dotyczącą higieny cyfrowej.

Abstract The aim of this thesis was to examine the relationship between dimensions of occupational burnout and problematic social media use among teachers, school pedagogues, and psychologists. The theoretical section discusses occupational burnout, problematic social media use, and stress, compensatory, and emotion-regulation mechanisms that may link both phenomena. A cross-sectional study involved 131 professionals actively working in education or psychological and pedagogical support (95.42% women; mean age = 44.99 years). Data were collected using an author-designed sociodemographic and occupational questionnaire, the Maslach Burnout Inventory – Educators Survey (MBI-ES), and the Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS). The analyses included descriptive statistics, Pearson’s and Spearman’s correlations, and multiple linear regression. High emotional exhaustion was found in 54.20% of participants, high depersonalization in 58.78%, and reduced personal accomplishment in 61.83%. Regarding social media use, 67.18% of respondents scored in the moderate-risk range and 6.87% in the high-risk range. All burnout dimensions were significantly associated with problematic social media use: emotional exhaustion positively (r = .49, p < .001), depersonalization positively (r = .31, p < .001), and personal accomplishment negatively (r = −.39, p < .001). The regression model was statistically significant and explained 35.2% of the variance; emotional exhaustion was the strongest predictor. Younger age and shorter work experience were associated with higher problematic social media use. The findings indicate the need to combine burnout prevention with digital hygiene education in education-related professions.