Funkcjonowanie psychospołeczne rodziców młodzieży z problem uzależnienia od substancji psychoaktywnych

Abstract

Celem pracy była analiza psychospołecznego funkcjonowania rodziców młodzieży uzależnionej od substancji psychoaktywnych oraz porównanie tej grupy z rodzicami młodzieży bez problemu uzależnienia. Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego wśród 142 rodziców nastolatków w wieku od 12 do 18 lat, rekrutowanych za pośrednictwem internetowych grup wsparcia dla rodziców młodzieży z problemem uzależnienia oraz ogólnodostępnych grup społecznościowych. W badaniu wykorzystano kwestionariusze DASS-21, WHO-5 oraz AUDIT. Uzyskane wyniki wykazały, że rodzice młodzieży uzależnionej charakteryzowali się wyższym poziomem depresji, lęku i stresu oraz niższym poziomem dobrostanu psychicznego w porównaniu z rodzicami młodzieży bez problemu uzależnienia. Stwierdzono również wyższy poziom ryzykownego używania alkoholu w tej grupie badanych. Ponadto wskazano istotne zależności pomiędzy analizowanymi zmiennymi. Wyniki wskazują, że problem uzależnienia nastolatka wiąże się z istotnym obciążeniem psychospołecznym rodziców. Uzyskane rezultaty podkreślają znaczenie uwzględnienia potrzeb psychicznych rodziców młodzieży uzależnionej w procesie pomocy rodzinie oraz wskazują na potrzebę dalszych badań i rozwijania działań wspierających tę grupę w przyszłości badawczej.The aim of this study was to analyse the psychosocial functioning of parents of adolescents addicted to psychoactive substances and to compare this group with parents of adolescents without addiction problems. The study was conducted using a diagnostic survey method among 142 parents of adolescents aged 12–18 years, recruited through online support groups for parents of adolescents with addiction problems and public social media groups. The research employed the DASS-21, WHO-5 and AUDIT questionnaires. The results showed that parents of addicted adolescents reported higher levels of depression, anxiety and stress, as well as lower levels of psychological well-being, compared to parents of adolescents without addiction problems. A higher level of risky alcohol use was also observed in this group. Furthermore, significant relationships were found between the analysed variables. The findings indicate that adolescent substance addiction is associated with a considerable psychosocial burden on parents. The results highlight the importance of addressing the psychological needs of parents of addicted adolescents in the process of family support and indicate the need for further research and the development of support interventions for this group. The study may contribute to a better understanding of the psychological situation of parents of adolescents with substance addiction and support the development of effective prevention and intervention programmes.