Stres a wypalenie zawodowe wśród pracowników ośrodka pomocy społecznej.

Abstract

Celem pracy była analiza zależności pomiędzy strategiami radzenia sobie ze stresem a wypaleniem zawodowym wśród pracowników ośrodków pomocy społecznej. Dodatkowo określono poziom wypalenia zawodowego, subiektywnie odczuwany poziom stresu oraz preferowane strategie radzenia sobie ze stresem. Zbadano również, czy wybrane zmienne socjodemograficzne różnicują poziom wypalenia zawodowego. W badaniu uczestniczyło 100 pracowników ośrodków pomocy społecznej. Wykorzystano Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem Mini-COPE (Carver, 1997; adaptacja polska: Juczyński i Ogińska-Bulik, 2009), Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego OLBI (Demerouti i in., 1999; adaptacja polska: Chirkowska-Smolak, 2018) oraz autorską metryczkę. Wyniki wykazały, że najczęściej stosowanymi strategiami radzenia sobie ze stresem były aktywne radzenie sobie oraz poszukiwanie wsparcia. Badani charakteryzowali się umiarkowanym poziomem wyczerpania oraz umiarkowanym i wysokim poziomem braku zaangażowania zawodowego. Stwierdzono istotne zależności pomiędzy strategiami radzenia sobie ze stresem a poziomem wypalenia zawodowego. Aktywne radzenie sobie i poszukiwanie wsparcia wiązały się z niższym poziomem wypalenia, natomiast bezradność z wyższym poziomem wyczerpania i braku zaangażowania. Nie wykazano istotnego wpływu analizowanych zmiennych socjodemograficznych na poziom wypalenia zawodowego. Uzyskane wyniki wskazują na istotną rolę strategii radzenia sobie ze stresem w funkcjonowaniu zawodowym pracowników pomocy społecznej oraz podkreślają potrzebę podejmowania działań profilaktycznych ukierunkowanych na ograniczanie ryzyka wypalenia zawodowego.

The aim of the study was to analyze the relationship between coping strategies and occupational burnout among employees of social welfare centers. Additionally, the study sought to determine the level of occupational burnout, the perceived level of stress, and the preferred coping strategies among the participants. It also examined whether selected sociodemographic variables differentiated the level of occupational burnout. The study involved 100 employees of social welfare centers. The following instruments were used: the Mini-COPE Inventory for Measuring Coping with Stress (Carver, 1997; Polish adaptation by Juczyński & Ogińska-Bulik, 2009), the Oldenburg Burnout Inventory (OLBI) (Demerouti et al., 1999; Polish adaptation by Chirkowska-Smolak, 2018), and an author-designed demographic questionnaire. The results indicated that the most frequently used coping strategies were active coping and seeking social support. The participants demonstrated a moderate level of exhaustion and moderate to high levels of disengagement from work. Significant relationships were found between coping strategies and occupational burnout. Active coping and seeking support were associated with lower levels of burnout, whereas helplessness was associated with higher levels of exhaustion and disengagement. No significant effects of the analyzed sociodemographic variables on occupational burnout were identified. The findings highlight the important role of coping strategies in the occupational functioning of social welfare employees and emphasize the need for preventive measures aimed at reducing the risk of occupational burnout.