Poziom stresu i lęku rodziców, a ich ocena własnego niepełnosprawnego dziecka w wieku szkolnym.

Abstract

Praca podejmuje problem zależności pomiędzy poziomem stresu i lęku rodziców, a ich oceną jakości życia własnego dziecka z niepełnosprawnością w wieku szkolnym. Wychowywanie dziecka z niepełnosprawnością wiąże się z licznymi wyzwaniami emocjonalnymi, organizacyjnymi i społecznymi, które mogą wpływać na dobrostan psychiczny rodziców oraz sposób postrzegania funkcjonowania dziecka. Celem pracy było zbadanie związku między poziomem stresu i lęku rodziców, a ich subiektywną oceną jakości życia dziecka. Badanie miało charakter ilościowy i zostało przeprowadzone metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem ankiety internetowej. W badaniu zastosowano Skalę Odczuwanego Stresu (PSS-10), Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (STAI) oraz kwestionariusz KIDSCREEN-10 służący do oceny jakości życia dziecka. Dodatkowo wykorzystano autorski kwestionariusz socjodemograficzny. Grupę badaną stanowili rodzice dzieci z niepełnosprawnością w wieku od 6 do 17 lat. Uzyskane wyniki pozwoliły na określenie poziomu stresu i lęku badanych rodziców oraz analizę ich związku z oceną jakości życia dziecka. Badanie wskazuje na znaczenie czynników psychologicznych rodziców w procesie postrzegania funkcjonowania dziecka. Wyniki mogą znaleźć zastosowanie w planowaniu działań wspierających rodziny dzieci z niepełnosprawnościami oraz w projektowaniu programów pomocy psychologicznej i psychoedukacyjnej skierowanych do rodziców.

This thesis addresses the relationship between the level of parental stress and anxiety and parents’ assessment of the quality of life of their school-aged child with a disability. Raising a child with a disability is associated with numerous emotional, organizational, and social challenges that may affect parents’ psychological well-being as well as their perception of the child’s functioning. The aim of the study was to investigate the relationship between parents' levels of stress and anxiety and their subjective assessment of their child's quality of life. The study was quantitative in nature and was conducted using a diagnostic survey approach with the use of an online questionnaire. The following instruments were used in the study: the Perceived Stress Scale (PSS-10), the State–Trait Anxiety Inventory (STAI), and the KIDSCREEN-10 questionnaire for the assessment of the child's quality of life. In addition, a researcher-designed sociodemographic questionnaire was administered. The study sample comprised parents of children with disabilities between the ages of 6 and 17 years. The obtained results made it possible to determine the levels of stress and anxiety among the participating parents and to analyze their relationship with the assessment of the child’s quality of life. The study highlights the importance of parental psychological factors in shaping perceptions of the child’s functioning. The findings may be useful in planning support measures for families of children with disabilities, as well as in designing psychological and psychoeducational intervention programs aimed at parents.