Stres zawodowy i strategie radzenia sobie ze stresem wśród nauczycieli aktywnych zawodowo – analiza poziomu wypalenia zawodowego i satysfakcji z pracy.

Abstract

Celem pracy była analiza poziomu stresu zawodowego, wypalenia zawodowego oraz satysfakcji z pracy wśród nauczycieli, a także określenie znaczenia strategii radzenia sobie ze stresem w adaptacji do wymagań zawodowych. Zawód nauczyciela wiąże się z wysokim obciążeniem emocjonalnym i odpowiedzialnością społeczną, co może wpływać na dobrostan psychiczny pracowników oświaty. Badania przeprowadzono wśród 100 nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w Polsce. Wykorzystano Oldenburski Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego OLBI, Inwentarz Radzenia Sobie ze Stresem Mini-COPE, Skalę Satysfakcji z Pracy Zalewskiej oraz autorską ankietę dotyczącą obciążenia pracą. Analizowano poziom obciążenia zawodowego, strategie radzenia sobie ze stresem, poziom wypalenia zawodowego oraz satysfakcję z pracy. Wyniki wykazały podwyższony poziom obciążenia pracą i częste przeciążenie obowiązkami zawodowymi. Najczęściej stosowano strategie adaptacyjne, takie jak aktywne radzenie sobie, planowanie i pozytywne przewartościowanie. Poziom wypalenia zawodowego był umiarkowany, najwyższy wśród nauczycieli szkół podstawowych. Wysoka satysfakcja z pracy i pozytywne strategie radzenia sobie ze stresem pełniły funkcję ochronną wobec wypalenia zawodowego.

The aim of this study was to analyze the levels of occupational stress, burnout, and job satisfaction among teachers, as well as to determine the importance of stress coping strategies in adapting to professional demands. Teaching is associated with high emotional burden and social responsibility, which can impact the mental well-being of educators. The study was conducted among 100 teachers employed in preschools, primary schools, and secondary schools in Poland. The Oldenburg Burnout Inventory (OLBI), the Mini-COPE Stress Coping Inventory, the Zalewska Job Satisfaction Scale, and a proprietary workload survey were used. The levels of occupational stress, coping strategies, burnout, and job satisfaction were analyzed. The results revealed increased workload and frequent overload. Adaptive strategies such as active coping, planning, and positive reappraisal were most frequently used. Burnout levels were moderate, with the highest among primary school teachers. High job satisfaction and positive stress coping strategies had a protective function against burnout.