Style przywiązania a postawy rodzicielskie matek adolescentów w rodzinach zrekonstruowanych

Abstract

Celem pracy było określenie zależności między stylami przywiązania matek biologicznych a ich postawami rodzicielskimi wobec adolescentów w wieku 15-17 lat funkcjonujących w rodzinach zrekonstruowanych, a także sprawdzenie, czy postawy te różnią się w zależności od wybranych uwarunkowań socjodemograficznych i relacyjnych. W badaniu wzięło udział 100 matek wychowujących dzieci w wieku adolescencji w rodzinach zrekonstruowanych. Zastosowano Kwestionariusz Stylów Przywiązania (KSP) oraz Skalę Postaw Rodzicielskich dla Matek (SPR-M) autorstwa Mieczysława Plopy, a także autorski formularz metrykalny. Uzyskane wyniki wskazują, że styl przywiązania matek pozostaje istotnie powiązany z prezentowanymi przez nie postawami rodzicielskimi. Styl bezpieczny wiązał się dodatnio z postawą akceptacji oraz przyznawania autonomii, natomiast style pozabezpieczne wykazywały związki z mniej adaptacyjnymi wzorcami oddziaływań wychowawczych. Styl lękowo-ambiwalentny korelował dodatnio z postawą nadmiernie ochraniającą i wymagającą, a styl unikowy z postawą niekonsekwencji wychowawczej. Analizy nie wykazały jednoznacznych różnic w postawach rodzicielskich w zależności od analizowanych zmiennych socjodemograficznych i relacyjnych. Wyniki potwierdzają znaczenie stylu przywiązania jako istotnego czynnika wpływającego na funkcjonowanie matek w relacjach z dorastającymi dziećmi, szczególnie w warunkach zwiększonej złożoności systemu rodzinnego. Uzyskane rezultaty mogą mieć znaczenie dla praktyki psychologicznej i pedagogicznej, zwłaszcza w kontekście wspierania rodzin zrekonstruowanych.

The aim of the study was to examine the relationship between biological mothers’ attachment styles and their parental attitudes toward adolescents aged 15–17 in reconstructed families, as well as to determine whether these attitudes differ depending on selected sociodemographic and relational factors. The study involved 100 mothers raising adolescent children in reconstructed family systems. The research tools included the Attachment Styles Questionnaire (KSP) and the Parental Attitudes Scale for Mothers (SPR-M) by Mieczysław Plopa, as well as a self-developed demographic questionnaire. The results indicate that mothers’ attachment styles are significantly related to their parental attitudes. Secure attachment was positively associated with acceptance and autonomy-supportive attitudes, whereas insecure attachment styles were linked to less adaptive parenting patterns. The anxious-ambivalent style was positively correlated with overprotective and demanding attitudes, while the avoidant style was associated with inconsistency in parenting. No clear differences in parental attitudes were found with regard to the analyzed sociodemographic and relational variables. The findings highlight the importance of attachment style as a factor influencing maternal functioning in relationships with adolescent children, particularly within the complex context of reconstructed families. The results may have practical implications for psychological and educational support addressed to such families.