Związki kompetencji społecznych z wypaleniem zawodowym liderów społecznych.
Abstrakt
Liderzy społeczni stanowią fundament funkcjonowania organizacji pozarządowych oraz inicjatyw obywatelskich, jednak ich działalność wiąże się z wysokim poziomem odpowiedzialności, zaangażowania emocjonalnego oraz koniecznością funkcjonowania w warunkach ograniczonych zasobów organizacyjnych. Czynniki te zwiększają ryzyko przeciążenia psychicznego i wypalenia zawodowego. Jednocześnie skuteczne pełnienie ról liderskich wymaga rozwiniętych kompetencji społecznych, które mogą stanowić istotny zasób chroniący przed negatywnymi konsekwencjami długotrwałego stresu.
Celem pracy było określenie zależności pomiędzy poziomem kompetencji społecznych a poziomem wypalenia zawodowego wśród liderów społecznych działających na terenie województwa podkarpackiego. Tematyka ta wpisuje się w aktualny nurt badań nad dobrostanem psychicznym osób zaangażowanych społecznie, a jednocześnie odpowiada na lukę badawczą dotyczącą psychologicznych uwarunkowań funkcjonowania liderów organizacji pozarządowych.
W części teoretycznej omówiono zagadnienie kompetencji społecznych, wypalenia zawodowego oraz specyfikę funkcjonowania liderów społecznych. Podstawę teoretyczną pracy stanowiły koncepcje Matczak i Martowskiej, teoria kompetencji komunikacyjnych Spitzberga i Cupacha oraz Model Wymagań i Zasobów Pracy (JD-R). Badania przeprowadzono metodą ilościową z wykorzystaniem kwestionariuszy PROKOS i OLBI.
Uzyskane wyniki wskazują, że wyższy poziom kompetencji społecznych wiąże się z niższym poziomem wypalenia zawodowego. Rezultaty badań podkreślają znaczenie kompetencji społecznych jako zasobu wspierającego efektywne funkcjonowanie liderów społecznych i mogą stanowić podstawę do projektowania działań profilaktycznych służących wzmacnianiu dobrostanu psychicznego w sektorze pozarządowym.
Community leaders constitute the foundation of non-governmental organizations and civic initiatives. However, their activities are associated with a high level of responsibility, emotional involvement, and the need to operate under conditions of limited organizational resources. These factors increase the risk of psychological strain and occupational burnout. At the same time, effective leadership requires well-developed social competencies, which may serve as an important personal resource protecting individuals from the negative consequences of long-term stress. The aim of this study was to examine the relationship between the level of social competencies and the level of occupational burnout among community leaders operating in the Podkarpackie Voivodeship. This topic corresponds with the growing interest in the psychological well-being of socially engaged individuals and addresses a research gap concerning the psychological determinants of functioning among leaders of non-governmental organizations. The theoretical part of the thesis discusses social competencies, occupational burnout, and the specific nature of community leadership. The theoretical framework is based on the concepts developed by Matczak and Martowska, Spitzberg and Cupach’s theory of communication competence, and the Job Demands–Resources (JD-R) model. The empirical study was conducted using a quantitative approach with the application of the PROKOS Social Competence Profile and the Oldenburg Burnout Inventory (OLBI). The results indicate that higher levels of social competencies are associated with lower levels of occupational burnout. The findings highlight the importance of social competencies as a resource supporting the effective functioning of community leaders and may provide a basis for developing preventive measures aimed at strengthening psychological well-being within the non-governmental sector.
Community leaders constitute the foundation of non-governmental organizations and civic initiatives. However, their activities are associated with a high level of responsibility, emotional involvement, and the need to operate under conditions of limited organizational resources. These factors increase the risk of psychological strain and occupational burnout. At the same time, effective leadership requires well-developed social competencies, which may serve as an important personal resource protecting individuals from the negative consequences of long-term stress. The aim of this study was to examine the relationship between the level of social competencies and the level of occupational burnout among community leaders operating in the Podkarpackie Voivodeship. This topic corresponds with the growing interest in the psychological well-being of socially engaged individuals and addresses a research gap concerning the psychological determinants of functioning among leaders of non-governmental organizations. The theoretical part of the thesis discusses social competencies, occupational burnout, and the specific nature of community leadership. The theoretical framework is based on the concepts developed by Matczak and Martowska, Spitzberg and Cupach’s theory of communication competence, and the Job Demands–Resources (JD-R) model. The empirical study was conducted using a quantitative approach with the application of the PROKOS Social Competence Profile and the Oldenburg Burnout Inventory (OLBI). The results indicate that higher levels of social competencies are associated with lower levels of occupational burnout. The findings highlight the importance of social competencies as a resource supporting the effective functioning of community leaders and may provide a basis for developing preventive measures aimed at strengthening psychological well-being within the non-governmental sector.