Między obciążeniem a transformacją. Tożsamość, samoocena i sens życia matek dzieci chorych przewlekle

Abstract

Celem pracy była analiza transformacji tożsamościowych matek po diagnozie choroby przewlekłej u dziecka. Badanie koncentrowało się na zmianach w sposobie postrzegania siebie, pełnionej roli macierzyńskiej oraz nadawaniu znaczenia doświadczeniu długotrwałej opieki nad chorym dzieckiem. Zastosowano podejście mieszane z dominacją metod jakościowych. Przeprowadzono półustrukturyzowane wywiady z pięcioma matkami dzieci chorych przewlekle. Dodatkowo wykorzystano standaryzowane narzędzia psychometryczne: Skalę Samooceny Rosenberga (SES), Multidimensional Self-Esteem Inventory (MSEI) oraz Test Poczucia Sensu Życia (PIL). Analiza danych jakościowych została przeprowadzona z wykorzystaniem analizy tematycznej. Uzyskane wyniki wskazują, że diagnoza choroby dziecka stanowi doświadczenie o charakterze przełomowym, prowadzące do reorganizacji tożsamości oraz redefinicji dotychczasowych ról życiowych. Proces ten obejmuje zarówno obszary obciążenia emocjonalnego i ograniczenia życiowe, jak i elementy rozwoju osobistego oraz rekonstrukcji sensu życia. Zróżnicowanie poziomu samooceny i poczucia sensu życia wskazuje na istotną rolę zasobów psychologicznych w adaptacji do długotrwałego obciążenia opiekuńczego.

The aim of this study was to examine identity transformations in mothers following the diagnosis of a child’s chronic illness. The research focused on changes in self-perception, maternal role identity, and meaning-making processes related to long-term caregiving. A mixed-methods approach was applied, with a predominance of qualitative methods. Semi-structured interviews were conducted with five mothers of children with chronic illnesses. In addition, standardized psychometric instruments were used: the Rosenberg Self-Esteem Scale (SES), the Multidimensional Self-Esteem Inventory (MSEI), and the Purpose in Life Test (PIL). Qualitative data were analyzed using thematic analysis. The findings indicate that the diagnosis of a child’s chronic illness represents a turning point that leads to identity reorganization and the redefinition of life roles. This process involves both emotional burden and life limitations, as well as elements of personal growth and meaning reconstruction. Variations in levels of self-esteem and meaning in life suggest that psychological resources play a significant role in mothers’ adaptation to long-term caregiving demands.