Optymalizacja kosztów podatkowych ze szczególnym uwzględnieniem wyboru formy opodatkowania działalności

Abstract

Celem pracy było zbadanie możliwości ograniczania kosztów podatkowych przedsiębiorstw poprzez wybór odpowiedniej formy opodatkowania działalności gospodarczej. W części teoretycznej omówiono istotę optymalizacji podatkowej, granice legalnego planowania podatkowego oraz dostępne w Polsce formy opodatkowania działalności gospodarczej wraz z ich konsekwencjami podatkowymi i składkowymi. Szczególną uwagę poświęcono wpływowi systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych na całkowite obciążenia przedsiębiorców. W części empirycznej przeprowadzono analizę trzech przedsiębiorstw o zróżnicowanych profilach działalności. Dla każdego podmiotu porównano skutki zastosowania skali podatkowej, podatku liniowego oraz ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w latach 2023–2025. Uzupełnieniem badań był wywiad z prezesem biura rachunkowego, pozwalający na konfrontację wyników analiz z praktyką gospodarczą. Przeprowadzone badania potwierdziły, że wybór formy opodatkowania ma istotny wpływ na poziom kosztów podatkowych przedsiębiorstwa. Wyniki wskazują, że nie istnieje uniwersalnie najkorzystniejsza forma opodatkowania, a optymalny wybór zależy od indywidualnej sytuacji przedsiębiorcy, w szczególności od relacji pomiędzy przychodami i kosztami, rodzaju prowadzonej działalności oraz możliwości korzystania z preferencji podatkowych.

The purpose of this thesis was to investigate the possibilities of reducing the tax costs of enterprises by selecting an appropriate form of business taxation. The theoretical framework discusses the essence of tax optimization, the boundaries of legal tax planning, and the forms of business taxation available in Poland, along with their tax and contribution implications. Particular attention was paid to the impact of the social security and health insurance system on the overall financial burden of entrepreneurs. The empirical part presents an analysis of three enterprises with diverse business profiles. For each entity, the implications of applying the progressive tax scale, the flat-rate tax, and the lump-sum tax on recorded revenues between 2023 and 2025 were compared. The research was supplemented by an interview with the CEO of an accounting firm, which allowed for a comparison of the analytical results with actual business practice. The conducted study confirmed that the choice of taxation form has a significant impact on the level of an enterprise's tax costs. The results indicate that there is no universally optimal form of taxation; rather, the choice depends on the individual circumstances of the entrepreneur, particularly the relationship between revenues and expenses, the type of business activity, and the eligibility for tax preferences.