Styl radzenia sobie w sytuacjach stresowych, a poziom wypalenia zawodowego i satysfakcji z życia wśród kuratorów sądowych

Abstract

Praca dotyczy psychologicznych uwarunkowań funkcjonowania kuratorów sądowych, koncentrując się na zależnościach między „stylami radzenia sobie ze stresem”, „wypaleniem zawodowym” oraz „satysfakcją z życia”. Przedstawiono szeroki kontekst pracy kuratora. Omówiono współczesne modele stresu, klasyfikację stylów radzenia sobie oraz mechanizmy wypalenia zawodowego, omówiono także zagadnienia dobrostanu i satysfakcji z życia w ujęciu psychologii pozytywnej oraz czynniki chroniące przed obniżeniem jakości życia u pracowników służb publicznych. Badanie przeprowadzono na grupie 91 kuratorów sądowych, wykorzystując kwestionariusze: CISS, LBQ oraz SWLS. Wyniki pokazały, że kuratorzy najczęściej stosują „styl zadaniowy”, a najrzadziej „styl emocjonalny”. Wypalenie zawodowe występuje na poziomie umiarkowanym, natomiast satysfakcja z życia utrzymuje się na poziomie przeciętnym. Analiza korelacji wykazała, że: - „styl zadaniowy” pełni funkcję ochronną – wiąże się z niższym wypaleniem i wyższą satysfakcją z życia, - „styl emocjonalny” jest czynnikiem ryzyka – koreluje dodatnio z wyczerpaniem, brakiem skuteczności i rozczarowaniem oraz ujemnie z satysfakcją z życia, - „styl unikowy” okazał się natomiast niejednorodny – „czynności zastępcze” nie wykazały istotnych zależności, natomiast „poszukiwanie kontaktów towarzyskich” działało ochronnie, obniżając wypalenie i podnosząc satysfakcję z życia, - wyższe wypalenie zawodowe wiąże się z niższą satysfakcją z życia. We wnioskach praktycznych podkreślono znaczenie wzmacniania „strategii zadaniowych”, rozwijania „wsparcia społecznego”, wprowadzania „superwizji”, a także szczególnego wspierania młodych kuratorów, którzy wykazują wyższy poziom dystansu w relacjach zawodowych. W pracy wskazano również kierunki dalszych badań, m.in. rozszerzenie próby, uwzględnienie zmiennych organizacyjnych oraz zastosowanie badań podłużnych.

This thesis examines the relationships between coping styles, occupational burnout, and life satisfaction among probation officers. It also discusses work-related stress, coping mechanisms, burnout, well-being, and psychological protective factors in public service professions. The study involved 91 probation officers and used three standardized tools: CISS, LBQ, and SWLS. The results showed that task-oriented coping was used most frequently, while emotion-oriented coping was least common. Burnout levels were moderate, and life satisfaction was average. Task-oriented coping was associated with lower burnout and higher life satisfaction, whereas emotion-oriented coping was linked to greater exhaustion, reduced professional effectiveness, disillusionment, and lower life satisfaction. Seeking social contact also had a protective effect, while distraction-based coping showed no significant relationships. Higher burnout was associated with lower life satisfaction. The findings highlight the importance of developing task-oriented coping strategies, strengthening social support, introducing professional supervision, and supporting younger probation officers. Future research should include larger samples, organizational factors, and longitudinal studies.