Radzenie sobie ze stresem i lękiem oraz jakość życia opiekunów osób z niepełnosprawnością

Abstract

Celem pracy była analiza funkcjonowania opiekunów osób z niepełnosprawnością, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu odczuwanego stresu i lęku, sposobów radzenia sobie z trudnościami oraz jakości życia. W badaniu zastosowano metodę studium przypadku oraz wywiad półustrukturalizowany, a także standaryzowane narzędzia psychologiczne: CISS, KPS, STAI, WHOQOL-BREF oraz ZBI-22. Badaniem objęto pięć kobiet pełniących rolę opiekunów nieformalnych. Wyniki wskazują, że opieka nad osobą z niepełnosprawnością stanowi doświadczenie długotrwałe i wielowymiarowe, wpływające na funkcjonowanie psychiczne, społeczne oraz fizyczne opiekunów. Najczęściej występującymi trudnościami były przewlekłe napięcie emocjonalne, ograniczenie życia społecznego i zawodowego oraz lęk o przyszłość podopiecznego. Jednocześnie część badanych wykazywała zdolność adaptacji do sytuacji opiekuńczej. Uzyskane wyniki podkreślają znaczenie wsparcia społecznego oraz potrzebę rozwoju systemowych form pomocy dla opiekunów osób z niepełnosprawnością.

The aim of this study was to analyze the functioning of caregivers of individuals with disabilities, with particular emphasis on stress and anxiety levels, coping strategies, and quality of life. The study used a case study method, semi-structured interviews, and standardized psychological tools: CISS, KPS, STAI, WHOQOL-BREF, and ZBI-22. The study group consisted of five female informal caregivers. The results indicate that caregiving is a long-term and multidimensional experience affecting psychological, social, and physical functioning. The most common difficulties included chronic emotional strain, limitations in social and professional life, and anxiety about the future of the care recipient. At the same time, some participants demonstrated adaptation to their caregiving role. The findings highlight the importance of social support and the need for developing systemic support for caregivers of individuals with disabilities.