Związki lęku i jakości snu u dzieci w wieku 10-14 lat

Abstract

Praca poświęcona została analizie związków pomiędzy jakością snu, poziomem senności dziennej a nasileniem objawów lękowych u dzieci w wieku 10–14 lat. Głównym celem pracy było zbadanie zależności między jakością snu, odczuwaną sennością w ciągu dnia oraz poziomem lęku u dzieci w okresie późnego dzieciństwa i wczesnej adolescencji. Grupę badaną stanowiło 70 dzieci w wieku 10–14 lat. W badaniu wykorzystano następujące narzędzia badawcze: Pediatric Daytime Sleepiness Scale (PDSS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) oraz kwestionariusz demograficzny wypełniany przez dziecko i rodzica. Wyniki badań wskazały, że obniżona jakość snu oraz wyższy poziom senności dziennej mogą współwystępować z większym nasileniem objawów lękowych u dzieci. Analiza zależności pomiędzy zmiennymi wykazała, że dzieci doświadczające problemów ze snem częściej wykazują trudności emocjonalne związane z podwyższonym poziomem lęku. Zarówno niska jakość snu, jak i nadmierna senność w ciągu dnia okazały się istotnymi czynnikami wpływającymi na funkcjonowanie emocjonalne badanych dzieci. Uzyskane rezultaty są zgodne z wcześniejszymi badaniami, które wskazują, że zaburzenia snu mogą negatywnie oddziaływać na mechanizmy regulacji emocji oraz zwiększać podatność na objawy lękowe. Zrozumienie zależności pomiędzy snem a lękiem, ma istotne znaczenie dla tworzenia skutecznych działań profilaktycznych i psychoedukacyjnych, wspierających zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Poprawa jakości snu oraz właściwa higiena snu, mogą stanowić ważny element ograniczania trudności emocjonalnych u dzieci. Praca ma znaczenie dla poszerzenia wiedzy dotyczącej związku, pomiędzy snem a funkcjonowaniem emocjonalnym w okresie rozwojowym. Uzyskane wyniki mogą stanowić podstawę dla dalszych badań oraz działań praktycznych, związanych z profilaktyką problemów emocjonalnych i zaburzeń snu wśród dzieci i młodzieży.

This thesis focuses on the analysis of the relationship between sleep quality, daytime sleepiness, and the severity of anxiety symptoms in children aged 10–14 years. The primary aim of the study was to examine the relationship between sleep quality, daytime sleepiness, and the level of anxiety among children in late childhood and early adolescence. The study group consisted of 70 children aged 10–14 years. The following research tools were used: the Pediatric Daytime Sleepiness Scale (PDSS), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and a demographic questionnaire completed by both the child and the parent. The results indicated that poorer sleep quality and higher levels of daytime sleepiness may coexist with greater severity of anxiety symptoms in children. The analysis of relationships between the variables showed that children experiencing sleep problems more often demonstrate emotional difficulties related to elevated anxiety levels. Both low sleep quality and excessive daytime sleepiness proved to be significant factors affecting the emotional functioning of the examined children. The obtained results are consistent with previous studies suggesting that sleep disturbances may negatively affect emotional regulation mechanisms and increase vulnerability to anxiety symptoms. Understanding the relationship between sleep and anxiety is important for developing effective preventive and psychoeducational interventions supporting the mental health of children and adolescents. Improving sleep quality and promoting proper sleep hygiene may constitute an important element in reducing emotional difficulties among children. This thesis contributes to expanding knowledge about the relationship between sleep and emotional functioning during the developmental period. The obtained results may provide a basis for further research and practical activities related to the prevention of emotional problems and sleep disorders among children and adolescents.