Lęki oraz stresy dzieci w klasach I-III Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Pełczycach.

Abstract

Praca podejmuje problematykę lęku i stresu doświadczanego przez dzieci w młodszym wieku szkolnym (7-10 lat) w środowisku szkolnym i rodzinnym, ujmując ją w perspektywie porównawczej z badaniami przeprowadzonymi w tej samej placówce w 2009 roku. Badania zrealizowano w Szkole Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Pełczycach na grupie 71 uczniów klas I-III w roku szkolnym 2025/2026, stosując rysunek diagnostyczny dla klasy I oraz kwestionariusz ankiety, Inwentarz STAIC i kwestionariusz SCARED dla klas II-III. Wyniki nie potwierdziły hipotezy o silnym lęku szkolnym - większość dzieci nie wskazała szkoły jako źródła lęku, co stanowi wyraźną zmianę względem 2009 roku. Wbrew oczekiwaniom lęk przed śmiercią okazał się dominującym lękiem egzystencjalnym (ok. 60-70% badanych), współistniejącym z bardzo wysokimi wskaźnikami lęku przed ciemnością i samotnością, których nasilenie wzrosło w porównaniu do 2009 roku. Strategia ucieczkowa okazała się dominującą reakcją na lęk u obu płci, a nie - jak przewidywano - charakterystyczna jedynie dla dziewcząt; chłopcy częściej reagują krzykiem, dziewczynki częściej somatyzują stres. Rodzice pozostają głównym źródłem wsparcia dla dzieci obu płci, przy czym chłopcy korzystają z szerszego spektrum osób udzielających pomocy. Analiza statystyczna wykazała istotną dodatnią korelację między lękiem jako cechą a ogólnym poziomem objawów lękowych, bez istotnych różnic między płciami.This study examines anxiety and stress experienced by children in early school age (7-10 years) in school and family environments, framed as a comparative pers…This study examines anxiety and stress experienced by children in early school age (7-10 years) in school and family environments, framed as a comparative perspective with research conducted at the same institution in 2009. The study was carried out at the Mikołaj Kopernik Primary School in Pełczyce on a group of 71 students from grades I-III in the 2025/2026 school year, using diagnostic drawings for grade I and a survey questionnaire, the STAIC inventory, and the SCARED questionnaire for grades II-III. The results did not confirm the hypothesis of strong school-related anxiety - most children did not identify school as a source of fear, marking a clear shift from 2009. Contrary to expectations, fear of death emerged as the dominant existential fear (approximately 60-70% of respondents), coexisting with very high rates of fear of darkness and loneliness, both of which increased compared to 2009. Avoidance proved to be the dominant response to anxiety in both sexes, rather than being characteristic of girls only as hypothesized; boys reacted with shouting more often, while girls more frequently somatized stress. Parents remain the primary source of support for children of both sexes, with boys drawing on a wider range of helpers. Statistical analysis revealed a significant positive correlation between trait anxiety and overall anxiety symptom levels, with no significant differences between sexes.