Cechy osobowości, style przywiązania i samoocena osób w kryzysie bezdomności a forma korzystania z pomocy instytucjonalnej. Porównanie osób przebywających w ogrzewalni i schronisku.

Abstract

Praca podejmuje temat psychologicznych uwarunkowań funkcjonowania osób w kryzysie bezdomności korzystających z dwóch różnych form pomocy instytucjonalnej: ogrzewalni i schroniska. Badanie przeprowadzono w Szczecinie wśród 80 osób pełnoletnich, w tym 42 osób przebywających w schronisku prowadzonym przez Stowarzyszenie Feniks oraz 38 osób korzystających z ogrzewalni działającej w strukturze Szczecińskiego Centrum Profilaktyki Uzależnień. W pracy wykorzystano ankietę własną, Inwentarz Osobowości NEO-FFI, Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych M. Plopy oraz Skalę Samooceny SES Morrisa Rosenberga. Celem badania było sprawdzenie, czy osoby korzystające z tych dwóch form wsparcia różnią się pod względem cech osobowości, stylów przywiązania i poziomu samooceny, a także czy zmienne te wiążą się z oceną własnej sytuacji i wiarą w możliwość zmiany. Uzyskane wyniki pokazały, że osoby przebywające w schronisku osiągały wyższe wyniki w zakresie neurotyzmu i stylu unikowego niż osoby korzystające z ogrzewalni. Stwierdzono także, że wyższa samoocena była związana ze stylem bezpiecznym, ekstrawersją i sumiennością, natomiast niższa z wyższym nasileniem neurotyzmu. Szczególnie ważny okazał się styl bezpieczny, który był jedynym istotnym predyktorem wiary w poprawę sytuacji mieszkaniowej i życiowej w przyszłości. Wyniki pokazują, że kryzys bezdomności nie może być ujmowany wyłącznie jako problem socjalny, lecz wymaga szerszego spojrzenia, uwzględniającego także relacje, emocje i psychologiczne zasoby człowieka.This thesis examines the psychological determinants of functioning among people experiencing homelessness who use two different forms of institutional support: a warming center and a homeless shelter. The study was conducted in Szczecin among 80 adults, including 42 individuals staying in a shelter run by the Feniks Association and 38 individuals using a warming center operating within the Szczecin Center for Addiction Prevention. The study used an author-designed questionnaire, the NEO-FFI Personality Inventory, M. Plopa’s Attachment Styles Questionnaire, and Rosenberg’s SES Self-Esteem Scale. The aim of the study was to examine whether people using these two forms of support differ in personality traits, attachment styles, and self-esteem, and whether these variables are related to their assessment of their life situation and their belief in the possibility of change. The results showed that individuals staying in the shelter scored higher in neuroticism and avoidant attachment style than those using the warming center. It was also found that higher self-esteem was associated with secure attachment style, extraversion, and conscientiousness, whereas lower self-esteem was linked to higher neuroticism. A particularly important finding was that secure attachment style was the only significant predictor of belief in future improvement in housing and life situation. The results show that homelessness should not be understood solely as a social problem, but rather as a complex experience that also involves relationships, emotions, and personal psychological resources.