Stres związany ze śmiercią partnera życiowego: Style radzenia sobie ze stresem oraz poczucie stresu wdów w Polsce.

Abstract

Głównym celem badawczym pracy była analiza poziomu stresu oraz stylów radzenia sobie ze stresem u wdów w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem roli wybranych czynników socjodemograficznych, długości okresu wdowieństwa, otrzymanych form wsparcia oraz okoliczności doznanej straty. Badanie miało charakter ilościowy, udział w nim wzięło 70 polskich wdów, wykorzystano w nim autorską ankietę, Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych oraz Kwestionariusz Poczucia Stresu. Wyniki pokazały, że dominującym stylem radzenia sobie u badanych kobiet był styl skoncentrowany na emocjach. Subiektywne poczucie stresu badanych wraz z upływem czasu ulegało zmniejszeniu, jednak pozostawało wysokie. Dane potwierdziły też, że wysoka skuteczność wsparcia społecznego idzie w parze z mniejszym obciążeniem psychicznym i częstszym uruchamianiem strategii zadaniowych. Sam staż wdowieństwa wyraźnie korelował z nasileniem stresu, przy czym najsilniejsze napięcie uwidoczniło się w pierwszych 6 miesiącach oraz – co jest zjawiskiem wartym uwagi – ponownie w okresie między 6. a 10. rokiem po śmierci partnera. Wnioski sugerują, że opieka nad wdowami wymaga działań o charakterze wieloetapowym. Na pierwszym etapie żałoby niezbędna okazuje się natychmiastowa interwencja kryzysowa, następnie - działania ukierunkowane na rozwijanie strategii zadaniowych. Całość procesu powinien domykać długofalowy monitoring kondycji psychicznej.

The main research objective of this study was to analyse stress levels and coping styles among widows in Poland, with particular emphasis on the role of selected sociodemographic factors, the duration of widowhood, forms of support received, and the circumstances of the loss. The study was quantitative in nature, with 70 Polish widows participating, and used an survey, the Coping Inventory for Stressful Situations and the Perceived Stress Questionnaire. The results showed that the dominant coping style among the women studied was emotion-focused. The subjective sense of stress among the participants decreased over time, but remained high. The data also confirmed that high social support effectiveness was associated with lower psychological burden and more frequent use of task-oriented strategies. The duration of widowhood itself clearly correlated with the intensity of stress, with the highest stress occurring in the first six months and—a noteworthy phenomenon—again between six and ten years after the partner's death. The conclusions suggest that caring for widows requires multi-stage interventions. In the initial stage of grief, immediate crisis intervention is essential, later – support focused on developing task-based strategies would be the optimal solution. The process should be completed by long-term monitoring of mental health.