Stres, radzenie sobie, samoocena i znaczenie relacji z naturą u kobiet z małych miejscowości

Abstract

Celem pracy była jakościowa analiza sposobów przeżywania stresu i sytuacji kryzysowych, strategii radzenia sobie, znaczenia samooceny oraz roli relacji z naturą w doświadczeniach kobiet mieszkających w małych miejscowościach. Badanie przeprowadzono w paradygmacie jakościowym z wykorzystaniem strategii wielokrotnego studium przypadku obejmującego pięć kobiet doświadczających stresu i trudności życiowych. Materiał empiryczny zgromadzono za pomocą wywiadów półustrukturyzowanych, obserwacji oraz narzędzi psychometrycznych (KPS, MINI-COPE, SES), które pełniły funkcję uzupełniającą. Wyniki wskazują, że doświadczenie stresu miało charakter przewlekły i wielowymiarowy, a jego źródła wiązały się przede wszystkim z doświadczeniem straty, przeciążeniem odpowiedzialnością oraz trudnościami relacyjnymi. Badane kobiety wykorzystywały zróżnicowane strategie radzenia sobie, obejmujące zarówno działania ukierunkowane na rozwiązywanie problemów, jak i sposoby służące regulacji napięcia emocjonalnego. Analiza ujawniła również współwystępowanie obniżonej samooceny z zachowaną aktywnością i zdolnością do podejmowania działań adaptacyjnych. Szczególnie istotnym rezultatem okazało się zróżnicowane znaczenie relacji z naturą. Natura była doświadczana nie tylko jako przestrzeń regeneracji i redukcji napięcia, lecz także jako miejsce przeżywania żałoby, odzyskiwania sprawczości, podtrzymywania nadziei oraz porządkowania trudnych doświadczeń życiowych. Uzyskane wyniki wskazują, że relacja z naturą może stanowić ważny zasób wspierający proces adaptacji psychicznej, jednak jej znaczenie pozostaje ściśle związane z indywidualną historią życia i doświadczeniami konkretnej osoby.The aim of this study was to qualitatively examine the experience of stress and crisis situations, coping strategies, the role of self-esteem, and the significance of the relationship with nature in the lives of women living in small towns. The study was conducted within a qualitative research paradigm using a multiple case study design involving five women experiencing stress and life difficulties. Empirical data were collected through semi-structured interviews, participant observation, and psychometric instruments (KPS, MINI-COPE, and SES), which served a supplementary function. The findings indicate that stress was experienced as a chronic and multidimensional phenomenon, primarily associated with loss, excessive responsibility, and relational difficulties. The participants employed a variety of coping strategies, including both problem-focused actions and methods aimed at regulating emotional tension. The analysis also revealed the coexistence of lowered self-esteem with maintained activity levels and the ability to undertake adaptive actions. A particularly important finding was the diverse significance attributed to the relationship with nature. Nature was experienced not only as a source of restoration and stress reduction, but also as a space for grieving, regaining a sense of agency, sustaining hope, and making sense of difficult life experiences. The results suggest that the relationship with nature may constitute an important resource supporting psychological adaptation; however, its meaning remains closely connected to an individual’s life history and personal experiences.