Obraz siebie w kontekście postrzegania własnego ciała oraz samooceny kobiet ciężarnych i kobiet po porodzie – analiza porównawcza

Abstract

Wstęp: Ciąża oraz okres poporodowy stanowią szczególny czas w życiu kobiety, gdyż powodują wiele zmian psychicznych oraz fizycznych, które mogą wywierać wpływ na postrzeganie własnego ciała oraz samoocenę kobiet. Cele: Przeprowadzone badania miały na celu analizę porównawczą obrazu siebie w kontekście postrzegania własnego ciała oraz samooceny wśród kobiet ciężarnych i kobiet po porodzie z uwzględnieniem wpływu wybranych czynników socjodemograficznych. Metody: Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem Skali Samooceny SES Rosenberga oraz Skali Oceny Ciała BES. Zbadano łącznie 100 kobiet – 50 na różnych etapach ciąży oraz 50 w połogu. Wyniki: Przeprowadzone badania nie wykazały istotnych statystycznie różnic pomiędzy kobietami ciężarnymi a kobietami po porodzie ani w zakresie poziomu samooceny, ani w odniesieniu do ogólnego postrzegania własnego ciała oraz jego analizowanych wymiarów. Nie stwierdzono również istotnego wpływu wieku, statusu okołoporodowego, liczby ciąż bądź porodów, rodzaju porodu, sposobu karmienia dziecka, stanu cywilnego oraz wykształcenia na poziom samooceny i postrzegania własnego ciała badanych kobiet. Jedyną zmienną, która istotnie różnicowała zarówno poziom samooceny, jak i postrzeganie własnego ciała, okazał się poziom otrzymywanego wsparcia. Wnioski: Badane kobiety w ciąży oraz po porodzie charakteryzują się przeciętnym poziomem samooceny oraz umiarkowanie pozytywnym, jednakże zróżnicowanym stosunkiem do własnego ciała. Wśród kobiet w okresie okołoporodowym istotnym jest wsparcie partnera bądź najbliższych osób. Słowa kluczowe: ciąża, połóg, samoocena kobiet, obraz siebie kobiet, postrzeganie własnego ciała wśród kobietIntroduction: Pregnancy and the postpartum period constitute a particular stage in a woman’s life, as they involve numerous psychological and physical changes that may influence body image perception and self-esteem. Aim: The aim of the study was to conduct a comparative analysis of self-image in terms of body perception and self-esteem among pregnant and postpartum women, taking into account the influence of selected sociodemographic factors. Methods: The study was conducted using the Rosenberg Self-Esteem Scale (SES) and the Body Esteem Scale (BES). A total of 100 women were examined – 50 at various stages of pregnancy and 50 in the postpartum period. Results: The study did not reveal statistically significant differences between pregnant and postpartum women either in terms of self-esteem or in overall body perception and its analysed dimensions. No significant influence was found for age, perinatal status, number of pregnancies or deliveries, mode of delivery, method of infant feeding, marital status, or level of education on women’s self-esteem and body perception. The only variable that significantly differentiated both self-esteem levels and body perception was the level of perceived social support. Conclusions: Pregnant and postpartum women are characterised by an average level of self-esteem and a moderately positive yet varied attitude towards their bodies. Among women in the perinatal period, support from a partner or close persons plays an important role.