Cechy osobowości jako predyktory stylów radzenia sobie ze stresem u pielęgniarek.

Abstract

Prezentowana praca ma charakter teoretyczno-empiryczny. Badania przeprowadzono w celu określenia związków między cechami osobowości a stylami radzenia sobie ze stresem u pielęgniarek i pielęgniarzy. W pracy postawiono pytania badawcze dotyczące dodatnich związków neurotyczności ze stylem skoncentrowanym na emocjach, a ekstrawersji i sumienności ze stylem skoncentrowanym na zadaniu. Sprawdzano też, czy sumienność wiąże się ujemnie ze stylem skoncentrowanym na unikaniu oraz czy cechy osobowości przewidują nasilenie stylów radzenia sobie po uwzględnieniu zmiennych socjodemograficznych i zawodowych (wiek, staż, oddział, system pracy, dodatkowe zatrudnienie). Badaniami objęto 100 osób w wieku 21–60 lat. Wykorzystano następujące testy psychologiczne: Inwentarz Osobowości NEO-FFI autorstwa P. Costy i R. McCrae , Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS opracowany przez N.S. Endlera i J.D.A. Parkera oraz Kwestionariusza Ankiety własnej konstrukcji. Analiza statystyczna uzyskanych danych empirycznych doprowadziła do sformułowania kluczowych konkluzji. Wykazano, że to stałe cechy osobowości, a nie środowisko pracy, odgrywają decydującą rolę w radzeniu sobie ze stresem. Neurotyczność okazała się najsilniejszym predyktorem stylu skoncentrowanego na emocjach, natomiast sumienność stanowi istotny czynnik chroniący przed unikaniem problemów.The presented study is theoretical and empirical in nature. The research was conducted to determine the relationships between personality traits and stress coping styles among nurses. The study formulated research questions regarding positive correlations between neuroticism and the emotion-oriented coping style, as well as between extraversion and conscientiousness and the task-oriented coping style. It was also examined whether conscientiousness is negatively associated with the avoidance-oriented coping style, and whether personality traits predict the intensity of coping styles after controlling for sociodemographic and occupational variables (age, work experience, hospital ward, work system, and additional employment). The study included 100 individuals aged 21–60. The following psychological tests were utilized: the NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI) by P. Costa and R. McCrae, the Coping Inventory for Stressful Situations (CISS) developed by N.S. Endler and J.D.A. Parker, and a self-designed survey questionnaire. Statistical analysis of the obtained empirical data led to key conclusions. It was demonstrated that stable personality traits, rather than the work environment, play a decisive role in coping with stress. Neuroticism proved to be the strongest predictor of the emotion-oriented style, whereas conscientiousness constitutes a significant protective factor against problem avoidance.