Wpływ warsztatów arteterapeutycznych opartych na rysunku i malarstwie na poziom poczucia stresu oraz sposoby radzenia sobie ze stresem u uczniów technikum. Studium jakościowe

Abstract

Praca dotyczy wpływu warsztatów arteterapeutycznych opartych na rysunku i malarstwie na poziom poczucia stresu oraz sposoby radzenia sobie ze stresem u uczniów technikum. Głównym celem badań było poznanie doświadczeń uczestników oraz ocena zmian zachodzących w ich funkcjonowaniu emocjonalnym pod wpływem udziału w autorskim programie warsztatów arteterapeutycznych. Badanie miało charakter studium jakościowego, koncentrującego się na pogłębionej analizie indywidualnych przeżyć i doświadczeń uczestników. Podstawę procesu badawczego stanowiły autorski wywiad półustrukturyzowany, obserwacja uczestnicząca oraz analiza prac plastycznych wykonanych podczas szesnastu warsztatów. W celu uzupełnienia i porównania uzyskanych danych wykorzystano również wystandaryzowane narzędzia psychologiczne – Kwestionariusz Poczucia Stresu (KPS) oraz Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych (CISS). W badaniu uczestniczyło pięcioro pełnoletnich uczniów technikum. Analiza zgromadzonego materiału wykazała, że udział w warsztatach arteterapeutycznych sprzyjał obniżeniu poziomu odczuwanego stresu, rozwojowi bardziej konstruktywnych sposobów radzenia sobie z sytuacjami trudnymi oraz poprawie ekspresji emocjonalnej uczestników. Wywiady, obserwacje i analiza prac plastycznych wskazywały na wzrost samoświadomości, większą otwartość w wyrażaniu emocji oraz częstsze podejmowanie działań ukierunkowanych na rozwiązywanie problemów. Wyniki kwestionariuszy KPS i CISS pozostawały spójne z danymi jakościowymi i potwierdzały korzystne zmiany zaobserwowane po zakończeniu programu. Uzyskane rezultaty pozwalają stwierdzić, że warsztaty arteterapeutyczne wykorzystujące rysunek i malarstwo mogą stanowić wartościową formę wsparcia młodzieży doświadczającej stresu. Jednocześnie, ze względu na niewielką liczebność grupy badawczej i jakościowy charakter studium, wyniki należy interpretować z ostrożnością, traktując je jako podstawę do dalszych, pogłębionych badań w tym obszarze.This thesis investigates the impact of art therapy workshops based on drawing and painting on perceived stress and coping strategies among technical secondary school students. The study aimed to explore participants’ experiences and evaluate changes in their emotional functioning following participation in an original art therapy program. The research was conducted as a qualitative study involving five 18-year-old technical secondary school students. The primary methods included semi-structured interviews, participant observation, and qualitative analysis of artworks created during sixteen art therapy sessions. Standardized psychological instruments-the Perceived Stress Questionnaire (KPS) and the Coping Inventory for Stressful Situations (CISS) - were used to complement the qualitative findings. The results indicate that participation in the workshops contributed to reduced perceived stress, greater emotional awareness, and the development of more adaptive coping strategies. Participants also demonstrated improved emotional expression and a stronger tendency to adopt problem-focused approaches to stressful situations. Although the findings suggest that art therapy based on drawing and painting may provide valuable psychological support for adolescents, the small sample size requires cautious interpretation and further research.