Funkcje wykonawcze, twórczość, neurotyzm i kłamstwo u dzieci wychowywanych w pieczy zastępczej i rodzinach biologicznych

Abstract

Celem niniejszej pracy było scharakteryzowanie i porównanie dzieci wychowywanych w pieczy zastępczej oraz dzieci wychowywanych w rodzinach biologicznych pod względem funkcji wykonawczych, twórczości, poziomu neurotyzmu i kłamstwa. Badaniami objęto 34 dzieci w wieku 9–12 lat, w tym 17 wychowywanych w pieczy zastępczej oraz 17 wychowywanych w rodzinach biologicznych. W badaniu zastosowano Kolorowy Test Połączeń dla Dzieci (CCTT), podtest Powtarzanie Cyfr ze Skali Inteligencji Wechslera dla Dzieci (WISC-V), Skalę Jawnego Niepokoju „Jaki jesteś?” oraz Rysunkowy Test Twórczego Myślenia TCT-DP. Analizy statystyczne obejmowały porównanie grup oraz ocenę zależności pomiędzy badanymi zmiennymi. Uzyskane wyniki wykazały istotnie wyższy poziom twórczości u dzieci wychowywanych w pieczy zastępczej. Nie stwierdzono natomiast istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami w zakresie funkcji wykonawczych, neurotyzmu oraz kłamstwa. Analizy korelacyjne wskazały na występowanie wybranych zależności pomiędzy badanymi zmiennymi, jednak nie wszystkie przyjęte hipotezy badawcze zostały potwierdzone. Uzyskane rezultaty sugerują, że środowisko wychowawcze może różnicować poziom twórczości dzieci, natomiast jego wpływ na funkcje wykonawcze, neurotyzm i kłamstwo nie został jednoznacznie potwierdzony. Wyniki badań mogą stanowić podstawę do dalszych analiz dotyczących funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego dzieci wychowywanych w różnych środowiskach wychowawczych. The aim of this study was to characterize and compare children raised in foster care and children raised in biological families in terms of executive functions, creativity, neuroticism, and lying. The study involved 34 children aged 9–12 years, including 17 children raised in foster care and 17 children raised in biological families. The following research instruments were used: the Color Trails Test for Children (CCTT), the Digit Span subtest from the Wechsler Intelligence Scale for Children – Fifth Edition (WISC-V), the Overt Anxiety Scale What Are You Like? ("Jaki jesteś?"), and the Test for Creative Thinking – Drawing Production (TCT-DP). Statistical analyses included group comparisons and the assessment of relationships between the examined variables. The results revealed a significantly higher level of creativity among children raised in foster care. No statistically significant differences were found between the groups in terms of executive functions, neuroticism, or lying. Correlational analyses indicated the presence of selected relationships between the examined variables; however, not all of the research hypotheses were confirmed. The findings suggest that the educational environment may differentiate children's levels of creativity, whereas its impact on executive functions, neuroticism, and lying was not clearly confirmed. The results may provide a basis for further research on the cognitive and emotional functioning of children raised in different caregiving environments.