„Zależności między wypaleniem zawodowym, lękiem jako cechą i spostrzeganym wsparciem społecznym u osób pracujących z osobami z niepełnosprawnością w kontekście rodzicielstwa"

Abstract

Wypalenie zawodowe stanowi jedno z najczęściej opisywanych zagrożeń zdrowia psychicznego w zawodach pomocowych. Szczególnie narażone na jego rozwój są osoby pracujące z osobami z niepełnosprawnością, które na co dzień funkcjonują w warunkach wysokiego obciążenia emocjonalnego i interpersonalnego. Celem pracy było określenie związku pomiędzy lękiem jako cechą, spostrzeganym wsparciem społecznym a wypaleniem zawodowym oraz analiza znaczenia wybranych aspektów rodzicielstwa i funkcjonowania zawodowego dla poziomu wypalenia. Badanie przeprowadzono w grupie 100 osób pracujących z osobami z niepełnosprawnością. Zastosowano standaryzowane narzędzia psychologiczne służące do pomiaru wypalenia zawodowego, lęku jako cechy, spostrzeganego wsparcia społecznego oraz zmiennych związanych z rodzicielstwem. Uzyskane wyniki wykazały, że wyższy poziom lęku jako cechy wiąże się z wyższym poziomem wypalenia zawodowego, natomiast wyższy poziom spostrzeganego wsparcia społecznego wiąże się z niższym nasileniem wybranych wymiarów wypalenia. Nie potwierdzono pośredniczącej roli wsparcia społecznego w relacji pomiędzy lękiem jako cechą a wypaleniem zawodowym. Stwierdzono również częściowe różnice pomiędzy osobami posiadającymi dzieci i osobami bezdzietnymi. Uzyskane rezultaty wskazują na istotną rolę indywidualnych zasobów psychologicznych i społecznych w funkcjonowaniu zawodowym osób pracujących z osobami z niepełnosprawnością.Burnout is one of the most frequently described threats to mental health in helping professions. Individuals working with people with disabilities are particularly vulnerable to burnout due to the high emotional and interpersonal demands associated with their work. The aim of this study was to examine the relationships between trait anxiety, perceived social support, and occupational burnout, as well as to analyze the role of selected aspects of parenthood and professional functioning in burnout levels. The study was conducted among 100 professionals working with people with disabilities. Standardized psychological instruments were used to measure occupational burnout, trait anxiety, perceived social support, and parenthood-related variables. The results indicated that higher levels of trait anxiety were associated with higher levels of occupational burnout, whereas higher levels of perceived social support were associated with lower levels of selected dimensions of burnout. The mediating role of perceived social support in the relationship between trait anxiety and occupational burnout was not confirmed. Partial differences were also observed between participants with children and those without children. The findings highlight the importance of individual psychological and social resources in the professional functioning of individuals working with people with disabilities.