Związek negatywnych doświadczeń z dzieciństwa z satysfakcją z życia i samooceną osób dorosłych

Abstract

Celem niniejszej pracy było określenie związku pomiędzy negatywnymi doświadczeniami z dzieciństwa a poziomem satysfakcji z życia i samooceny osób dorosłych. W części teoretycznej omówiono zagadnienia związane z dobrostanem psychicznym, jego uwarunkowaniami oraz znaczeniem doświadczeń z okresu dzieciństwa dla funkcjonowania człowieka w dorosłości. Szczególną uwagę poświęcono negatywnym doświadczeniom z dzieciństwa (ACE – Adverse Childhood Experiences) oraz ich konsekwencjom dla zdrowia psychicznego i jakości życia. Badanie przeprowadzono wśród 120 osób dorosłych w wieku od 18 do 60 lat. W celu zebrania danych zastosowano Kwestionariusz Negatywnych Doświadczeń z Dzieciństwa (ACE), Skalę Satysfakcji z Życia (SWLS) oraz Skalę Samooceny Rosenberga (SES). Analizę statystyczną przeprowadzono przy użyciu programu JASP z wykorzystaniem testu Shapiro–Wilka oraz testu U Manna–Whitneya. Uzyskane wyniki wskazują, że osoby deklarujące występowanie negatywnych doświadczeń w dzieciństwie charakteryzują się niższym poziomem satysfakcji z życia oraz niższą samooceną w porównaniu z osobami, które takich doświadczeń nie deklarowały. Wyniki potwierdziły przyjęte hipotezy badawcze i są zgodne z dotychczasowymi doniesieniami naukowymi dotyczącymi długofalowego wpływu doświadczeń z dzieciństwa na funkcjonowanie psychiczne człowieka. Przeprowadzone badania podkreślają znaczenie działań profilaktycznych oraz wsparcia psychologicznego skierowanego do dzieci i rodzin znajdujących się w sytuacjach kryzysowych. Wskazują również na potrzebę dalszych badań nad czynnikami chroniącymi, które mogą ograniczać negatywne skutki trudnych doświadczeń z okresu dzieciństwa.The aim of this study was to determine the relationship between adverse childhood experiences and the level of life satisfaction and self-esteem among adults. The theoretical part discusses issues related to psychological well-being, its determinants, and the importance of childhood experiences for adult functioning. Particular attention was paid to Adverse Childhood Experiences (ACE) and their consequences for mental health and quality of life. The study was conducted among 120 adults aged between 18 and 60 years. Data were collected using the Adverse Childhood Experiences Questionnaire (ACE), the Satisfaction with Life Scale (SWLS), and the Rosenberg Self-Esteem Scale (SES). Statistical analyses were performed using the JASP software, including the Shapiro–Wilk test and the Mann–Whitney U test. The results indicate that individuals who reported adverse childhood experiences demonstrated lower levels of life satisfaction and lower self-esteem compared to those who did not report such experiences. The findings confirmed the research hypotheses and are consistent with previous studies highlighting the long-term impact of childhood experiences on psychological functioning in adulthood. The study emphasizes the importance of preventive measures and psychological support aimed at children and families experiencing difficult life situations. It also highlights the need for further research on protective factors that may reduce the negative effects of adverse childhood experiences.