Związek zachowań proksemicznych z cechami osobowości i poziomem lęku u uczniów liceum

Abstract

Celem pracy było zbadanie związku pomiędzy zachowaniami proksemicznymi, cechami osobowości oraz poziomem lęku u uczniów liceum. W części teoretycznej omówiono zagadnienia związane z proksemiką, komunikacją niewerbalną, osobowością oraz lękiem społecznym młodzieży. Badania przeprowadzono wśród 100 uczniów liceum w wieku 16–19 lat. W pracy wykorzystano Kwestionariusz Osobowości NEO-FFI, Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI oraz autorski kwestionariusz dotyczący dystansu interpersonalnego. Wyniki badań wykazały, że wyższy poziom lęku wiązał się z preferowaniem większego dystansu interpersonalnego oraz większym dyskomfortem w sytuacjach społecznych. Stwierdzono również zależność pomiędzy cechami osobowości a zachowaniami proksemicznymi. Osoby bardziej ekstrawertyczne preferowały mniejszy dystans interpersonalny, natomiast osoby z wyższym poziomem neurotyczności częściej potrzebowały większej przestrzeni osobistej. Słowa kluczowe: proksemika, dystans interpersonalny, lęk społeczny, osobowość, młodzież.The aim of this study was to examine the relationship between proxemic behavior, personality traits, and anxiety levels in high school students. The theoretical section discussed issues related to proxemics, nonverbal communication, personality, and social anxiety in adolescents. The study was conducted among 100 high school students aged 16–19. The study utilized the NEO-FFI Personality Questionnaire, the STAI State-Trait Anxiety Inventory, and a proprietary questionnaire on interpersonal distance. The study results showed that higher anxiety levels were associated with a preference for greater interpersonal distance and greater discomfort in social situations. A relationship was also found between personality traits and proxemic behavior. More extroverted individuals preferred less interpersonal distance, while those with higher levels of neuroticism were more likely to require more personal space.