Poziom empatii u dzieci a postawy i kompetencje rodzicielskie matki i ojca.
Abstrakt
Empatia stanowi jedą z kluczowych kompetencji społeczno-emocjonalnych warunkujących prawidłowe funkcjonowanie jednostki w relacjach interpersonalnych oraz jej adaptację społeczną. W literaturze przedmiotu podkreśla się znaczącą rolę środowiska rodzinnego w kształtowaniu zdolności empatycznych dzieci, szczególnie w okresie późnego dzieciństwa i wczesnej adolescencji. Celem niniejszej pracy była analiza zależności pomiędzy poziomem empatii dzieci uczęszczających do klas IV-VIII szkoły podstawowej a postawami i kompetencjami rodzicielskimi matek i ojców.
Badaniem objęto 117 rodziców dzieci w wieku szkolnym, w tym 62 matki i 55 ojców, oraz 35 dzieci w wieku od 10 do 15 lat. W badaniach wykorzystano Skalę Postaw Rodzicielskich M. Plopy, Test Kompetencji Rodzicielskich, Child EQ-SQ Quuestionnaire (adaptacja polska) oraz ankietę własnej konstrukcji. Analiza wyników wykazała dominację pozytywnych postaw rodzicielskich, zwłaszcza w akceptacji oraz wspierania autonomii dziecka. Rodzice prezentowali również wysoki poziom kompetencji emocjonalno-wspierających i komunikacyjnych.
Uzyskane wyniki potwierdziły istnienie związku pomiędzy jakością rodzicielstwa a poziomem empatii dzieci. Dzieci wychowywane przez rodziców charakteryzujących się wyższym poziomem akceptacji, wspierania autonomii oraz kompetencji emocjonalnych, osiągały wyższe wyniki w zakresie empatii. Stwierdzono również różnice związane z płcią dziecka - dziewczęta uzyskały wyższe wyniki empatii niż chłopcy. Wyniki badań wskazują, że środowisko rodzinne odgrywa istotną rolę w rozwoju kompetencji społeczno-emocjonalnych dzieci, a wspierające postawy oraz wysokie kompetencje rodzicielskie sprzyjają kształtowaniu zachowań empatycznych.
Empathy is one of the key socio-emotional competencies that determine an individual's functioning in interpersonal relationships and social adaptation. The literature emphasizes the significant role of the family environment in shaping children's empathic abilities, particularly during late childhood and early adolescence. The aim of this study was to analyze the relationship between the level of empathy among primary school students in grades IV-VIII and the parental attitudes and parenting competencies of mothers and fathers. The study involved 117 parents of school-aged children, including 62 mothers and 55 fathers, as well as 35 children aged between 10 and 15 years. The reserch tools included M. Plopa's Parental Attitudes Scale, the Parenting Competence Test, the Child EQ-SQ Questionnaire (Polish adaptation), and an original questionnaire developed by the author. The analysis of the results revealed a predominance of positive parental attitudes, particularly acceptance and support for children's autonomy. Parents also demonstrated high levels of emotional-supportive and communication competencies. The findings confirmed the existence of a relationship between the quality of parenting and children's empathy levels. Children raised by parents characterized by higher levels of acceptance, support for autonomy, and emotional competencies achieved higher empathy scores. Gender-related differences were also identified, with girls obtaining higher empathy scores than boys. The results indicate that the family environment plays a significant role in the development of children's socio-emotional competencies, and that supportive parental attitudes and high parenting competencies foster the development of empathic behavior.
Empathy is one of the key socio-emotional competencies that determine an individual's functioning in interpersonal relationships and social adaptation. The literature emphasizes the significant role of the family environment in shaping children's empathic abilities, particularly during late childhood and early adolescence. The aim of this study was to analyze the relationship between the level of empathy among primary school students in grades IV-VIII and the parental attitudes and parenting competencies of mothers and fathers. The study involved 117 parents of school-aged children, including 62 mothers and 55 fathers, as well as 35 children aged between 10 and 15 years. The reserch tools included M. Plopa's Parental Attitudes Scale, the Parenting Competence Test, the Child EQ-SQ Questionnaire (Polish adaptation), and an original questionnaire developed by the author. The analysis of the results revealed a predominance of positive parental attitudes, particularly acceptance and support for children's autonomy. Parents also demonstrated high levels of emotional-supportive and communication competencies. The findings confirmed the existence of a relationship between the quality of parenting and children's empathy levels. Children raised by parents characterized by higher levels of acceptance, support for autonomy, and emotional competencies achieved higher empathy scores. Gender-related differences were also identified, with girls obtaining higher empathy scores than boys. The results indicate that the family environment plays a significant role in the development of children's socio-emotional competencies, and that supportive parental attitudes and high parenting competencies foster the development of empathic behavior.