Związek cech osobowości ze stylami radzenia sobie ze stresem u nauczycieli

Abstract

Celem niniejszej pracy było określenie związku pomiędzy cechami osobowości a stylami radzenia sobie ze stresem w grupie nauczycieli szkół podstawowych. Problematyka ta jest istotna ze względu na wysokie obciążenie stresem w zawodzie nauczyciela oraz jej znaczenie dla funkcjonowania zawodowego i dobrostanu psychicznego. W badaniu zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. W badaniu wykorzystano Kwestionariusz Osobowości NEO-FFI, Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS oraz kwestionariusz autorski. Badaniem objęto 130 nauczycieli szkół podstawowych. W analizie danych zastosowano metody statystyki opisowej oraz współczynnik korelacji liniowej Pearsona (r). Wyniki badań wykazały, że w badanej grupie nauczycieli dominującym stylem radzenia sobie ze stresem jest styl skoncentrowany na zadaniu. Stwierdzono istotne statystycznie zależności pomiędzy cechami osobowości a stylami radzenia sobie ze stresem. Najsilniejszy związek odnotowano pomiędzy neurotycznością a stylem skoncentrowanym na emocjach. Ponadto wykazano dodatnią zależność pomiędzy sumiennością a stylem skoncentrowanym na zadaniu oraz częściowe powiązania ekstrawersji i otwartości na doświadczenia ze stylami radzenia sobie ze stresem. Nie potwierdzono istotnej zależności pomiędzy ugodowością a poszukiwaniem kontaktów towarzyskich. Uzyskane wyniki wskazują na istnienie istotnych zależności pomiędzy cechami osobowości a stylami radzenia sobie ze stresem. Wyniki badań mogą stanowić podstawę do podejmowania działań wspierających nauczycieli w zakresie radzenia sobie ze stresem oraz rozwijania bardziej adaptacyjnych styli funkcjonowania w sytuacjach trudnych.

The aim of this study was to determine the relationship between personality traits and coping styles in stressful situations among primary school teachers. This issue is important due to the high stress load in the teaching profession and its significance for professional functioning and psychological well-being. The study used a diagnostic survey method. The NEO-FFI Personality Questionnaire, the Coping in Stressful Situations Questionnaire (CISS), and an authors' questionnaire were used in the study. The study included 130 primary school teachers. Descriptive statistical methods and Pearson's linear correlation coefficient (r) were used in data analysis. The research results showed that in the studied group of teachers, the dominant coping style for stress is the task-oriented style. Statistically significant relationships were found between personality traits and coping styles. The strongest correlation was observed between neuroticism and the emotion-focused style. Additionally, a positive relationship was shown between conscientiousness and the task-oriented style, as well as partial connections of extraversion and openness to experience with stress coping styles. No significant relationship was found between agreeableness and seeking social contacts. The obtained results indicate the existence of significant relationships between personality traits and stress coping styles. The research results may provide a basis for taking actions to support teachers in coping with stress and developing more adaptive functioning styles in difficult situations.