Etyczne bariery zarządzania talentami w polskich organizacjach: folwarczna kultura organizacyjna jako czynnik hamujący rozwój pracowników
| dc.contributor.author | Biały, Dorota | |
| dc.contributor.author | Murzyn, Marcin | |
| dc.contributor.editor | Lizak, Jadwiga (red.) | |
| dc.contributor.editor | Sidor, Maria Wanda (red.) | |
| dc.date.accessioned | 2026-08-21T12:39:16Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.description.abstract | Artykuł podejmuje problem etycznych barier zarządzania talentami w polskich organizacjach, koncentrując się na wpływie folwarcznej kultury organizacyjnej na dobrostan personelu. Autorzy stawiają tezę, że mimo wdrażania nowoczesnych narzędzi HR, utrwalone historycznie wzorce władzy, uznaniowości i braku odpowiedzialności deformują procesy identyfikacji i wspierania talentów, czyniąc je pozornymi. W tekście wykorzystano jakościowe studium przypadku ukazujące mechanizmy marginalizacji pracownika w warunkach arbitralnych decyzji kadrowych, a także dane empiryczne wskazujące na szerszą skalę zjawiska w różnych branżach i typach organizacji. Analiza dowodzi, że źródłem nieskuteczności zarządzania talentami są deficyty etyczne oraz naruszenie zasady sprawiedliwości i wzajemności w relacjach organizacyjnych. W konsekwencji kultura folwarczna nie tylko hamuje rozwój pracowników, zwłaszcza utalentowanych, lecz także generuje straty ekonomiczne poprzez utratę zaangażowania i odpływ najbardziej kompetentnego personelu. | pl |
| dc.description.abstract | The article discusses ethical barriers to talent management in Polish organizations. It focuses on the influence of manor-style organizational culture on employee well-being. The authors argue that even though modern HR tools are introduced, historically shaped patterns of power, arbitrariness, and lack of responsibility distort the processes of identifying and supporting talents, making them only superficial. The paper uses a qualitative case study to show how employees are marginalized under arbitrary managerial decisions. It also refers to empirical data which suggest that this problem is present in different sectors and types of organizations. The analysis shows that the main source of ineffective talent management lies in ethical deficits and in the violation of fairness and reciprocity in workplace relations. As a result, manor culture not only blocks the development of employees, especially talented ones, but also causes economic losses through lower engagement and the outflow of the most competent staff. | en_US |
| dc.identifier.citation | Biały, D., Murzyn, M. (2025). Etyczne bariery zarządzania talentami w polskich organizacjach: folwarczna kultura organizacyjna jako czynnik hamujący rozwój pracowników. W: J. Lizak, M. W. Sidor (red.), Nowe wyzwania w naukach społecznych i technicznych: podejście interdyscyplinarne (t. 2) (s. 1-). Wydawnictwo WSB-NLU. | |
| dc.identifier.doi | 10.66935/978-83-65926-17-3.01 | |
| dc.identifier.isbn | 978-83-65926-17-3 | |
| dc.identifier.uri | https://repozytorium.wsb-nlu.edu.pl/handle/11199/11404 | |
| dc.language.iso | pl | |
| dc.publisher | Wydawnictwo WSB-NLU | |
| dc.relation.ispartof | Nowe wyzwania w naukach społecznych: podejście interdyscyplinarne | |
| dc.relation.references | Arora, M. (2023, 18 stycznia). Ultimate PSG dream team – Mbappe and Ronaldinho in, Neymar and Messi miss out. Goal.com. https://www.goal.com/en/lists/ultimate-psg-dream-team-mbappe-ronaldinho-in-neymar-messi-out/blt98ccd7def5e6bdc6 | |
| dc.relation.references | Banach, W. (2014). Refleksja nad koncepcją folwarcznych korzeni polskiej kultury gospodarczej Janusza Hryniewicza. Człowiek i Społeczeństwo, 38, 49-65. https://doi.org/10.14746/cis.2014.38.4 | |
| dc.relation.references | Bąk, D. (2019). Programy etyczne jako przykład instytucjonalizacji etyki w firmach. Uwarunkowania i postulaty. Prakseologia, (161), 209-226. DOI: 10.7206/prak.0079-4872_2015_160_24. https://prakseologia.ifispan.pl/wp-content/uploads/2021/07/Prakseologia_161.pdf | |
| dc.relation.references | Bochenek, K. (2009). Personalizm jako wyznacznik chrześcijańskiej wizji społeczeństwa optymalnego. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, (14), 27-38. https://polona.pl/preview/92286c82-dbca-4fb0-92cc-c4a32e921384 | |
| dc.relation.references | Daniecki, W. (2015). Talenty w firmie, czyli jak rekrutować i motywować najlepszych. PWN. | |
| dc.relation.references | Grochowski, G. (2019). Pojęcie „talent” w wybranych wypowiedziach współczesnego Kościoła. Warszawskie Studia Teologiczne, 32(3), 118-141. https://doi.org/10.30439/WST.2019.3.7 | |
| dc.relation.references | Hryniewicz, J. (2013). Piętno folwarku. Pomorski Przegląd Gospodarczy, 59(4), 44-49. https://ppg.ibngr.pl/pomorski-przeglad-gospodarczy/pietno-folwarku | |
| dc.relation.references | Hryniewicz, J. T. (2003). Przesłanki efektywności współdziałania i decydowania zbiorowego. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej. | |
| dc.relation.references | Hryniewicz, J. T. (2004). Polityczny i kulturowy kontekst rozwoju gospodarczego. Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR. | |
| dc.relation.references | Hryniewicz, J. T. (2007). Stosunki pracy w polskich organizacjach. Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR. | |
| dc.relation.references | Kaźmierczak, M. (2026, 9 lutego). Bezrobocie rośnie. Są dane za styczeń. Gazeta Prawna. https://www.gazetaprawna.pl/artykuly/10640243,bezrobocie-rosnie-sa-dane-za-styczen.html | |
| dc.relation.references | Kongregacja Nauki Wiary. (2012). Katechizm Kościoła Katolickiego. Pallottinum. | |
| dc.relation.references | Kowal, A., Płaczkiewicz, M. (2023, 22 grudnia). Gospodarka Oparta na Wiedzy. Encyklopedia Zarządzania. https://mfiles.pl/pl/index.php/Gospodarka_Oparta_na_Wiedzy | |
| dc.relation.references | Koźmiński, A. K., Jemielniak, D., Latusek-Jurczak, D. (2014). Zasady zarządzania. Wolters Kluwer. | |
| dc.relation.references | Krajewski, M. (2000). Historia gospodarcza Polski do 1989 roku. Zarys problematyki. Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku. | |
| dc.relation.references | Landowska, A. (2024, 11 kwietnia). Zetki o Zetkach. Jakie jest pokolenie Zet w Polsce? Centrum Prasowe i Komunikacji z Otoczeniem Uniwersytetu SWPS. https://swps.pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/35311-zetki-o-zetkach-jakie-jest-pokolenie-zet-w-polsce | |
| dc.relation.references | Leder, A. (2016, 24 grudnia). Relacja folwarczna. Krytyka Polityczna. https://krytykapolityczna.pl/kraj/leder-relacja-folwarczna/ | |
| dc.relation.references | Lisiński, M., Szarucki, M. (2021). Metody badawcze w naukach o zarządzaniu i jakości. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. | |
| dc.relation.references | Lissowski, G. (2020). Ewangelia według św. Mateusza 25: 14-30. Komentarz: Alokacja zasobów – efekt św. Mateusza. Decyzje, (33), 105-112. https://doi.org/10.7206/DEC.1733-0092.143 | |
| dc.relation.references | Malinowska-Krawczyk, M. (2024, 3 lipca). Przyszłość branży HR – presja płacowa, rotacja, demografia. Wyniki badań opinii. OOH Magazine. https://oohmagazine.pl/2024/07/03/przyszlosc-branzy-hr/ | |
| dc.relation.references | Mazur, J. (2016). Katolicka nauka społeczna. Podstawowe zagadnienia w zarysie. Wejdźmy na Szczyt. | |
| dc.relation.references | Mazurkiewicz, A. (2016). Talent jako element pozytywnego potencjału organizacji. Przegląd Organizacji, (12), 18-24. https://doi.org/10.33141/po.2016.12.03 | |
| dc.relation.references | Mikuła, B. (2006). Organizacje oparte na wiedzy. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie. | |
| dc.relation.references | Obłąkowska, K. A., Bartoszewicz, A. (2023). Wybrakowany potencjał. Deficyty w polskim kapitale społecznym i patriotyzmie gospodarczym. Fundacja Pomyśl o Przyszłości, Warszawa. https://www.pomysloprzyszlosci.org/content/uploads/2024/01/Wybrakowany_potencjal_05A_online.pdf | |
| dc.relation.references | Pochopień, J. (2011). Zarządzanie talentami. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 91(10), 211-218. https://doi.org/10.22630/EIOGZ.2011.91.84 | |
| dc.relation.references | Randak-Jezierska, M. (2006). Znaczenie autoprezentacji w pracy menedżera. W T. Rzepa (Red.), Psychologia komunikowania się dla menedżerów (s. 118-125). Difin. | |
| dc.relation.references | Renzulli, J. S. (1994). Schools for Talent Development: A Practical Plan for Total School Improvement. Creative Learning Press. | |
| dc.relation.references | Rotengruber, P. (2019). Kultura gospodarcza jako wyobrażenie, kultura gospodarcza jako przedmiot badania. Rozważania metodologiczne. Prakseologia, (161), 141-164. https://doi.org/10.7206/prak.0079-4872_2015_160_21 | |
| dc.relation.references | Sinka, T. (2018). Zarys liturgiki. Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy. | |
| dc.relation.references | Staszak-Urbańska, P., Turowski, M. (2023, 21 lipca). Mobbing w postępowaniach sądowych. Von Zanthier & Dachowski. https://blog.vonzanthier.com/pl/mobbing-w-postepowaniach-sadowych/ | |
| dc.relation.references | Stuss, M. M. (2021). Zarządzanie talentami. Koncepcje, modele i praktyki. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. DOI: 10.4467/K7221.226/20.20.15556 | |
| dc.relation.references | Ślazyk-Sobol, M. (2010). Organizacyjno-sytuacyjne czynniki sprzyjające wypaleniu zawodowemu. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, (115), 764-773. https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/publication/159530 | |
| dc.relation.references | Ślipko, T. (2019). Historia etyki. PETRUS. | |
| dc.relation.references | Tabor, J. A. (2012). Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach w czasie kryzysu. Organizacja i Kierowanie, (1), 145-160. https://www.researchgate.net/publication/335753746_Zarzadzanie_talentami_w_polskich_przedsiebiorstwach_w_czasie_kryzysu | |
| dc.relation.references | Tabor-Błażewicz, J. (2018). Zarządzanie talentami w przedsiębiorstwie kreatywnym. W P. Wachowiak, S. Gregorczyk (Red.), Organizacja kreatywna. Teoria i praktyka (s. 131-139). Oficyna Wydawnicza SGH. http://hdl.handle.net/20.500.12182/374 | |
| dc.relation.references | Tarkowska, E., Tarkowski, J. (2016). „Amoralny familizm”, czyli o dezintegracji społecznej w Polsce lat osiemdziesiątych. Kultura i Społeczeństwo, 60(4), 7-28. https://doi.org/10.35757/KiS.2016.60.4.1 | |
| dc.relation.references | Tischner, J. (2018). Etyka solidarności oraz Homo sovieticus. Znak. | |
| dc.relation.references | Wiernek, B. (2014). Zarządzanie talentami. Zeszyt Naukowy Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Krakowie, (32), 54-63. https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-31719ff0-85c0-4ff2-b3dd-e810a8323491 | |
| dc.relation.references | Wilczak, M. (rozm.). (2022, 18 lutego). Kiedy pasja staje się pracą, dzieją się cuda. OOH Magazine. https://oohmagazine.pl/2022/02/18/kiedy-pasja-staje-sie-praca-dzieja-sie-cuda-malgorzata-michalska-wojciechowska-michelin-polska/ | |
| dc.relation.references | Witczak, W. (2008). Zdolność do ciężkiej pracy umysłowej. Teka Komisji Prawniczej – OL PAN, 1, 208-216. https://doi.org/10.32084/tkp.6733 | |
| dc.relation.references | Ustawa z dnia 26.06.1974 roku – Kodeks pracy, Dz. U. z 1974, Nr 24, poz. 141, z późn. zm. | |
| dc.rights | http://purl.org/coar/access_right/c_abf2 | |
| dc.subject | zarządzanie talentami | pl |
| dc.subject | etyka biznesu | pl |
| dc.subject | talent | pl |
| dc.subject | folwark | pl |
| dc.subject | talent management | en_US |
| dc.subject | business ethics | en_US |
| dc.subject | talent | en_US |
| dc.subject | manor | en_US |
| dc.title | Etyczne bariery zarządzania talentami w polskich organizacjach: folwarczna kultura organizacyjna jako czynnik hamujący rozwój pracowników | |
| dc.title.alternative | Ethical Barriers to Talent Management in Polish Organizations: Manor Organizational Culture as a Factor Inhibiting Employee Development | en_US |
| dc.type | Book chapter |
Pliki
Oryginalne pliki
1 - 1 z 1
Ładowanie...
- Nazwa:
- D. Biały, M. Murzyn, Etyczne bariery zarządzania.pdf
- Rozmiar:
- 417.51 KB
- Format:
- Adobe Portable Document Format
Licencja
1 - 1 z 1
Ładowanie...
- Nazwa:
- license.txt
- Rozmiar:
- 3.52 KB
- Format:
- Item-specific license agreed upon to submission
- Opis:
