„Zadowolenie z życia i poczucie wsparcia społecznego a percepcja gratyfikacji i obciążeń szkolno‑zawodowych u uczennic branżowej szkoły”

Abstract

Praca podejmuje problematykę uwarunkowań dobrostanu psychicznego uczennic branżowych szkół I stopnia, koncentrując się na relacjach między zadowoleniem z życia, wsparciem społecznym a subiektywną oceną doświadczeń w systemie kształcenia dualnego. Badania o charakterze ilościowym przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego wśród 113 dziewcząt, wykorzystując Skalę Satysfakcji z Życia (SWLS), Wielowymiarową Skalę Spostrzeganego Wsparcia Społecznego (MSPSS) oraz autorski Kwestionariusz Percepcji Gratyfikacji i Obciążeń Szkolno-Zawodowych (KPGO-B). Analizy statystyczne wykazały, że postrzegane wsparcie społeczne, zwłaszcza ze strony rodziny, jest istotnym predyktorem ogólnej satysfakcji z życia badanych oraz wiąże się z wyższym poziomem odczuwanych gratyfikacji i poczuciem sensu nauki. Wyniki nie pozwoliły na potwierdzenie hipotez zakładających, że wsparcie od znaczącej osoby wiąże się z niższym lękiem przed oceną oraz że poziom obciążeń szkolno-zawodowych różni się w zależności od sytuacji rodzinnej uczennic. Konkluzje wskazują na kluczowe znaczenie relacji z mądrym dorosłym i stabilnego zaplecza rodzinnego w procesie budowania tożsamości zawodowej. Praca dostarcza rekomendacji dla psychologów i pedagogów w zakresie wzmacniania rezyliencji oraz optymalizacji systemów wsparcia w edukacji zawodowej.

The thesis addresses the determinants of psychological well-being among Level 1 vocational school students, focusing on the relationships between life satisfaction, social support, and the subjective assessment of experiences within the dual education system. Quantitative research was conducted using a diagnostic survey among 113 girls, utilizing the Satisfaction with Life Scale (SWLS), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and the Perceptions of School-Vocational Gratifications and Burdens Questionnaire (KPGO-B). Statistical analyses revealed that perceived social support, particularly from the family, is a significant predictor of overall life satisfaction among surveyed students and is associated with higher perceived gratifications and sense of meaning in learning. However, results did not support hypotheses that support from a significant other reduces evaluation anxiety or that school-vocational burdens differ based on family situation. Conclusions emphasize the importance of relationships with wise adults and stable family backgrounds in building professional identity. The work provides recommendations for psychologists and educators in strengthening resilience and optimizing vocational education support systems.